Nederland in de gele trui graag!

Afgelopen zaterdag begon de Tour de France. De fietsende geweldenaar Tadej Pogačar uit Slovenië is mijn favoriet voor de eindzege. Slovenië, ik moet daar de laatste tijd eigenlijk verrassend vaak aan denken vanuit mijn werk.

In de eerste plaats – fun fact! – heeft dit kleine Midden-Europese land de vorm van een kip. Zoek het maar eens op en kijk of jij het ook ziet? Sloveniërs maken elkaar dan ook kenbaar dat ze wonen in 'de kop' of werken in 'de staart'. Pogačar is letterlijk opgegroeid onder een kippenvleugel.

Daarnaast kijk ik de laatste tijd met wat extra interesse naar landen die iets met 'dieren' in hun grondwet hebben geregeld. Aanleiding is mede het succes van onze Belgische zusterorganisatie GAIA.

• Zie ook mijn eerder blog: België (is er een plaats in het wetboek waar de dieren staan?).

In België, en overigens ook in Duitsland en Luxemburg, oftewel 'overal om ons heen' hebben dieren inmiddels een plek verworven in de grondwet. Bij ons nog niet. Maar – inderdaad – in Slovenië dus juist wél. Hoe kan dat?

Schoolvoorbeeld

Een grondwet is de belangrijkste en hoogste wet in een land. Het regelt de organisatie van een land, legt belangrijke uitgangspunten vast, en grondrechten. Alle 'gewone' wetten moet daar vervolgens aan voldoen, voor zover ze al geen rechtstreekse uitwerking zijn van wat de grondwet bepaalt. Vergelijk de term 'grondwet' vooral met 'grondverf', zeg maar het witte wielrenhemdje onder de (ei-)gele trui die ik Tadej alvast toedicht. Een basis voor succes.

Waar ik nou dus achter ben gekomen, is dat Slovenië met dieren in hun grondwet precies heeft gedaan wat de bedoeling is. Slovenië is een onafhankelijk land sinds 1991, en op dat moment lag er al een concept-grondwet klaar. Daarin was bepaald dat 'de bescherming van dieren tegen mishandeling bij wet geregeld is'. Oftewel, een keiharde opdracht aan de gloednieuwe Sloveense wetgever. And guess what? In 1999 heeft Slovenië keurig zijn huiswerk voltooid, en een mooie dierenwet vastgesteld mét aandacht voor dierenmishandeling.

Dat is allemaal niet zo vanzelfsprekend als het misschien voor ons lijkt in een – met alle respect – kippenlandje als Slovenië. Er zijn veel nieuwe (kleine) en op de Balkan c.q. in Zuidoost-Europa gelegen landen, die nauwelijks iets geregeld hebben voor dieren(welzijn). Maar in Slovenië heeft men dus goed gekeken naar wat men voor de dieren nodig had, heeft men zichzelf in de grondwet de opdracht gegeven dit te regelen, en is het vervolgens ook geregeld. Chapeau! Of zoals de Slovenen zelf zeggen: Fantastično! (tenminste, aldus de mild dubieuze vertaalwebsite die ik raadpleegde)

Overigens, dit landje met 2 miljoen inwoners pakt het sowieso allemaal grondig aan. Ooit afgevraagd waarom er naast Pogačar plots zoveel topwielrenners uit zo'n klein land komen? Of hoe het kan dat je laatst Slovenië op het EK voetbal zag, waar ze tussen veel grotere voetballanden doorgingen naar de volgende ronde? Nou, dat komt omdat men er nogal serieus omgaat met gym- en sportlessen op school. Sloveense kinderen sporten veel en vaak, en laten zich zo ook makkelijk in hun schoolcarrière selecteren en opleiden (wilde bijna schrijven: 'omturnen'!) tot topsporter. KNVB, eat your heart out.

De Nederlandse berg

Jullie begrijpen inmiddels uiteraard waar dit vlammende betoog van een bloggende dierenbeschermer heen gaat. Inderdaad, de hamvraag is hier: wanneer wint er in hemelsnaam weer eens een Nederlander de Tour de France?! Het is godbetere bij de mannen al weer 44 jaar geleden dat Joop Zoetemelk op de Champs-Elysées met de bloemen mocht zwaaien. 'Parijs is nog ver' ja, maar dit is gewoon overdreven. En natuurlijk, er is al genoeg gezegd en geschreven over de kwaliteit van het selectiebeleid van de KNWU (of het gebrek daaraan). Tuurlijk, dan was er ook nog de teloorgang van de Rabo-formatie, 'Bau en Lau' die de belofte niet helemaal konden inlossen, Tom Dumoulin die voortijdig zijn profcarrière inwisselde voor een witte huisartsenjas. Etc.

En inderdaad, in diezelfde sfeer: wanneer gaat Nederland nu eindelijk eens nadenken over wat er voor dieren nodig is in onze grondwet? We haken inmiddels af bij een steeds grotere (kop-)groep aan landen – vooral veel buurlanden nota bene – die ons hier al voorgingen. Een grondwetswijziging is natuurlijk best een serieuze berg om te bedwingen, maar... we kunnen het!

Wat we nodig hebben zijn politici met lef die deze handschoen op gaan pakken en deze ‘Tour de Force’ aandurven. De toepasselijke wieleruitdrukking is hier: 'de dood of de gladiolen!'