‘Oktober? Daar is Joke weer!’

In de woonkamer van Joke (78) en haar man Freek staat de koffie klaar. Op de vensterbank kijken porseleinen dieren uit over de straat. Onder de tafel houdt een oude, dove hond zijn baasjes scherp in de gaten. Het is een doordeweekse dag, maar er is vandaag iets bijzonders aan de hand. Collectanten van de Dierenbescherming hebben zich verzameld voor een verrassing die Joke niet zag aankomen.

Joke houdt zich al bijna vijftig jaar bezig met de collecte van de Dierenbescherming. Een prestatie die maar weinigen kunnen evenaren! “Ik kwam hier in 1977 wonen”, vertelt ze. “We hadden een hond die getrimd moest worden. De mevrouw die dat deed, organiseerde ook de collecte voor de Dierenbescherming. Ze vroeg of ik eens mee wilde lopen en ik dacht: ja, prima, waarom niet?”. Dat ene antwoord groeide uit tot een betrokkenheid waar je U tegen zegt. Al mogen we haar absoluut niet met ‘u’ aanspreken.

Vier keer zo hoge opbrengst

Dieren speelden altijd al een hoofdrol in haar leven. Thuis waren er katten, honden, konijnen en kippen. “Van huis uit heb ik geleerd om goed voor dieren te zorgen. Ik ben eigenlijk altijd al een dierenbeschermer geweest.” Toen ze begon met collecteren, werkte Joke in een winkel in het dorp. Veel inwoners kenden haar daardoor. “Het eerste jaar haalde ik vier keer zoveel op als het jaar daarvoor was opgehaald”, lacht ze. Een jaar later werd haar gevraagd om meer taken over te nemen van de vertrekkende collecte-coördinator. Ook dat vond ze geen enkel probleem.

Superteam

Nog altijd organiseert Joke jaarlijks de collecte in Warnsveld en het omliggende buitengebied. Zo’n veertig collectanten vallen onder haar verantwoordelijkheid. Zelf loopt ze tegenwoordig minder langs de deuren. “Ik ben 78 en het gaat allemaal niet meer zo makkelijk. Het is me teveel.” Maar stoppen? Geen denken aan! Samen met haar man Freek vormt ze een hecht team. Terwijl Joke de organisatie op zich neemt, loopt Freek nog altijd fanatiek zijn rondes. De straten die overblijven nadat alle collectanten zijn ingedeeld, pakt hij op.

Onder de salontafel ligt het hondje van Freek en Joke.

Mensenwerk voor dieren

“De mensen verwachten ons inmiddels gewoon. Vaak hoor je ‘hé, het is weer oktober, daar is Joke weer!’” Uit de verhalen van de afgelopen vijf decennia blijkt dat het collecteren vooral draait om menselijk contact. Zoals die keer, járen geleden, dat Joke tijdens haar ronde spontaan werd uitgenodigd mee te eten. “Moeders was gehaktballen aan het draaien en wilde er nog wel eentje voor mij bijmaken.” Ook herinneren ze zich de bewoner die zéér duidelijk maakte dat ze niets wilde geven, maar die een jaar later overstag ging toen Freek vrolijk opnieuw voor haar deur stond met de woorden: ‘Hoi, daar ben ik weer! U heeft een jaar de tijd gehad om na te denken of u dit keer wel iets wilt geven, dus… heeft u wat over voor de dieren?’ “Als ze niets had gegeven, was het ook goed geweest. Ik had niet verwacht dat ze haar portemonnee tevoorschijn zou halen!” grijnst Freek.

Onbegrensde motivatie

De collecte bood ook kansen om dieren direct te helpen. Zo stuurde ze de inspectiedienst naar een hond die slecht werd behandeld. Het dier kreeg gelukkig een tweede kans. In 1963 had ze ook al een brief naar de inspectiedienst gestuurd, omdat ze zich zorgen had gemaakt over een verwaarloosd kalfje in de wei. Ook daar werd iets aan gedaan. De betrokkenheid met dieren is er zodoende altijd al geweest.

Wat in al die jaren dan ook niet veranderde, is haar motivatie. Wel veranderde de manier van collecteren. Van papieren lijsten naar online systemen, van contant geld naar QR-codes. “Maar de mensen zijn eigenlijk niet anders dan voorheen”, vindt Joke. “En de Dierenbescherming is de Dierenbescherming gebleven.”

Een gezellige groep

Minstens zo belangrijk als de collecte zelf, vindt ze de gemeenschap eromheen. Jaarlijks organiseert ze samen met collectanten Arjan en Marja een bijeenkomst voor alle collectanten in de grote hal van het lokale verzorgingstehuis. Er is koffie en thee, Mercichocolade, voor iedere collectant een roos én een stapeltje parfumsamples dat ze ieder jaar bij de ICI Paris bij elkaar sprokkelt. “Het is elke keer weer ontzettend gezellig”, vertelt ze. “Iedereen wisselt ervaringen en verhalen met elkaar uit.” Over gulle gevers, grappige ontmoetingen en trouwe adressen waar ze elk jaar van harte welkom zijn. Omdat deze bijeenkomst in het verzorgingstehuis plaatsvindt, hebben de ouderen hier ook meer aanspraak. “Dat maakt het extra fijn”, verzekert Joke.

Nieuwe collectanten zijn welkom!

Joke hoopt dat nieuwe collectanten zich blijven aanmelden. Veel collectanten doen dit werk al jaren, net als zijzelf, maar de jaren gaan tellen. “Er zijn echt jongere collectanten nodig voor nu en de toekomst.” Zelf blijft ze voorlopig nog wel even doorgaan, want ook na vijftig jaar is het werk volgens haar allesbehalve saai. En de motivatie blijft: “We willen ieder jaar nog steeds ons record verbreken”, knipoogt ze.

Ook collecteren voor de dieren?

Even later kijkt Joke rond naar de mensen die speciaal voor haar zijn samengekomen. Mede-collectanten die haar met een smoes thuishielden, zodat de verrassing kon slagen. Mensen met wie ze soms al tientallen jaren de collecteweek deelt. Dan haalt ze spontaan een uitspraak tevoorschijn die ze onlangs tegenkwam en die haar is bijgebleven. “Mensen maken oorlog, dieren doen dat niet. Daarom spreekt men van het dierenrijk en van het mensdom.”

Het moment is aangebroken om vanuit de Dierenbescherming een welverdiende award te overhandigen aan Joke. Omringd door de collectanten en andere Dierenbeschermingsmedewerkers die deze verrassing zorgvuldig hadden voorbereid, straalt ze van oor tot oor. Er rest haar nog één boodschap die ze graag met iedereen deelt: “Oooo mensen, blijf net zo enthousiast als ik! Je hele leven! Je doet het écht ergens voor!”

*Headerfoto: districtscoördinator collecte Dennis overhandigt Joke een bos bloemen en een award.