Wat hebben katten toch met dozen?

Om te begrijpen waarom dozen zo aantrekkelijk zijn voor katten, moeten we eerst wat meer te weten komen over de natuurlijke leefomstandigheden van de voorouder van de huiskat. Onze huistijger lijkt misschien een onverschrokken jager met vlijmscherpe klauwen en razendsnelle reflexen, maar in vergelijking met echte tijgers is de huiskat maar een pluizig onderdeurtje. Dit maakt hem kwetsbaar en zorgt ervoor dat hij niet alleen jager is, maar ook prooi. Een prooidier is constant op z'n hoede en wil zich graag veilig voelen. Hoewel katten bij ons in huis niet te maken krijgen met een predator, is dit gedrag zo belangrijk geweest voor de overleving dat katten nog steeds sterk gemotiveerd zijn om veilige plekjes op te zoeken. Dit is een verklaring voor een aantal typische kattengedragingen, zoals het klimmen op kasten. Op die hoogte zitten ze veilig en kunnen ze de omgeving goed in de gaten houden.

Multifunctioneel, zo'n doos

Je raadt het misschien al, maar hetzelfde geldt voor dozen. Het is de perfecte schuilplaats, veilig afgeschermd van de omgeving en lekker knus. Ideaal om een dutje te doen en bovendien is het mogelijk om over het randje gluren zonder zelf gezien te worden. Niet alleen voor de kat als prooidier is een doos geweldig, maar ook als jager is een doos erg handig. Katten jagen door zich te verstoppen en af te wachten. Een doos is ook een goede plek om een 'prooi' te observeren en te besluipen. Dat deze prooi in werkelijkheid een speeltje of een andere kat is, doet niks af aan het speelplezier.

Daarnaast is het voor katten belangrijk om goed in de gaten te houden wat er in hun omgeving gebeurt. Als ze niet hoog op de uitkijk zitten, gaan ze daarom graag op ontdekking. Katten zijn dan ook erg nieuwsgierige dieren en zo'n vreemd object moet natuurlijk aan een uitgebreide inspectie worden onderworpen. Goed snuffelen om al die onbekende geuren te analyseren en het object van alle kanten, inclusief de binnenkant, goed bekijken. Als de inspectie is afgerond, kan het object veilig worden verklaard. Multifunctioneel dus die doos. Een slaapplaats, een speelparadijs en een plek om op onderzoek te gaan.

Veilige plek of gevangenis?

Dozen kunnen echter ook het tegenovergestelde betekenen en een bron zijn van een onveilig gevoel en angst. Een belangrijk aspect van veiligheid is keuzevrijheid, dus de mogelijkheid om zelf te kiezen wat je wilt doen en waar je het wilt doen. Als kittens in een doos worden opgesloten en achtergelaten, kunnen ze er niet meer voor kiezen om eruit te gaan. Dan verandert die leuke, veilige doos, snel in een enge, donkere gevangenis. Om zich heen horen de kittens allerlei vreemde geluiden en ruiken ze vreemde geuren, maar ze kunnen niet kijken wat er gebeurt en kunnen er niet van weg vluchten. Kan je je voorstellen hoe verschrikkelijk deze onmacht en onzekerheid moet zijn?

Gelukkig zijn daar de dierenambulances en dierenopvangcentra die deze dieren liefdevol opvangen totdat ze klaar zijn voor hun nieuwe huisje. Ook in deze periode spelen dozen een belangrijke rol. Katten en kittens krijgen in de opvang namelijk een schuilhuisje. Een veilige haven van waaruit ze hun nieuwe omgeving kunnen observeren, op eigen tempo op ontdekking gaan en contact leggen met de dierverzorgers. Zowel uit wetenschappelijk onderzoek als vanuit onze opvangen blijkt dat dit stressverlagend werkt en voor veel katten echt het verschil maakt.

Dozen kunnen dus verschillende rollen vervullen in het leven van katten. Gelukkig vooral als fijne schuilplek en als er iets is waar katten nooit genoeg van kunnen hebben, dan zijn het schuilplekken. Er zijn verschillende soorten schuilhuisjes voor elk budget te verkrijgen, maar goedkoper dan een doos ga je ze niet vinden. Dus stuur dat mooie mandje maar retour. Oh wacht, dan moet de doos natuurlijk ook terug…