Webinar: Dierenbescherming in debat over 'Dierwaardige Veehouderij'

De Raad voor Dierenaangelegenheden, kortweg de RDA, organiseerde deze week een webinar over een ‘Dierwaardige Veehouderij’. De RDA bestaat uit deskundigen die op verzoek van de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en op eigen initiatief complexe, diergerelateerde beleidsvraagstukken bespreken.

Gemma Willemsen

Door: Gemma Willemsen Corporate Strategisch Adviseur

Webinar: Dierenbescherming in debat over 'Dierwaardige Veehouderij'

Het resultaat hiervan heet een zienswijze. De zienswijze ‘Dierwaardige Veehouderij’ die in november 2021 aan de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit is aangeboden werd toegelicht aan het publiek. Er waren 400 mensen die live het debat volgden en er zullen vast nog vele geïnteresseerden zijn die dat later alsnog online zullen doen.

Tijdens het webinar lichten de RDA-leden Gerda van Dijk (voorzitter van het forum Dierwaardige veehouderij) en Bas Rodenburg (lid van het forum) de zienswijze toe. RDA-voorzitter Jan Staman gaat erover in gesprek met Hugo van Kasteel (directeur Dierlijke Agroketens en Dierenwelzijn, Ministerie LNV), Linda Verriet (voorzitter, Producenten Organisatie Varkenshouderij) en Gemma Willemsen (corporate strategisch adviseur, Dierenbescherming). Gemma legt hieronder onder meer uit waarom de jongste zienswijze van de RDA zo belangrijk is voor landbouwhuisdieren.

Groot effect voor dieren

“In het huidige regeerakkoord wordt dit rapport genoemd, dat is al bijzonder. Er gaat een convenant komen, en dat vormt de basis voor wetgeving voor een dierwaardige veehouderij. Als dat lukt, heeft dat een groot effect voor de dieren.

De RDA heeft zes principes genoemd die moeten leiden tot een Dierwaardige Veehouderij. Die principes zijn belangrijk omdat ze een verander(en)de verhouding tot landbouwdieren weergeven. We zijn er anders over gaan denken. We lijken ze beter te snappen en hebben ervaring opgedaan met wat wel of niet werkt.

In Nederland wordt al ruim 40 jaar gesteld dat de intrinsieke waarde van het dier het uitgangspunt is van (landbouw)beleid. De erkenning is opgenomen in de wet sinds 2013. Het betekent: ‘we snappen dat dieren gevoel hebben en we wegen dat belang mee’. Maar helaas, meestal sneuvelt dat dierenbelang in een veehouderij gericht op lage prijzen en hoge productie. Zie daar als boer, of als dier, nog maar eens uit te komen.


De vijf vrijheden van Brambell worden vaak genoemd naast de intrinsieke waarde. Die ‘vrijheden’ zijn ruim 55 jaar geleden opgesteld en zijn samen te vatten als ‘geen honger en dorst, ongemak, pijn of ziekte, angst en stress. En ze zijn vrij om hun natuurlijke gedrag te vertonen’. Brambell was dus vooral gericht op het tegengaan van negatieve ervaringen. Heel begrijpelijk, want in de jaren 60 is de industrialisatie in de veehouderij de norm geworden. Landbouwdieren zoals varkens en kippen zijn toen verdwenen uit het landschap. Kettingzeugen, aangebonden koeien, kistkalveren, legbatterijen en kippen die door hun poten zakken, dat was gewoon. In de praktijk zijn stappen gezet om excessen tegen te gaan maar dat zijn nog echt geen ‘vrijheden’. We zitten nog gevangen in het denken rond lage kosten, grootschaligheid en hoge productie.

De RDA heeft aan genoemde uitgangspunten twee wezenlijke principes toegevoegd. Ten eerste zijn ‘natuurlijk gedrag en behoeften’ beschreven: voldoende mogelijkheden om te rusten, eten en drinken, mesten en urineren, zelfverzorging, exploratie, sociaal gedrag, thermoregulatie, veiligheid, gezondheid, beweging, reproductie, seksueel gedrag, nestbouwgedrag en maternaal gedrag.

En wat het afmaakt, is het principe van de ‘positieve emotionele toestand’. Het dier moet kunnen reageren op zijn omgeving zodat het als overwegend positief ervaart. Dat lijkt op hoe het werkt voor mensen. Die hebben minder stress als ze zelf invloed kunnen uitoefenen op hoe ze hun werk doen en dus niet vastzitten in strikt voorgeschreven praktijken. Als we dat kunnen combineren, dus dat de mensen en dieren in de veehouderij ‘a life worth living’ hebben, dan bevrijden we ons uit een vastgelopen systeem.”

Voor een diergerichte, duurzame veehouderij

De veehouderij heeft al jaren te maken met crises en structurele problemen. Daarom hebben we het Deltaplan Veehouderij opgesteld. Hierin schetsen we hoe een diergerichte, duurzame veehouderij er in 2050 volgens ons uit moet zien.

Andere berichten over veehouderij