Weidegang voor zowel koeien, grutto's als ganzen!

We wisten het natuurlijk al veel langer en vogelbeschermers riepen het eind juli nog maar eens: de weidevogel heeft het zeer moeilijk en dreigt te verdwijnen. Nu het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dit ook heeft gezegd, is het weer nieuws. Op de opiniepagina van Trouw verscheen op 30 juli een bijdrage van de Dierenbescherming onder de kop 'Bekijk het eens vanuit vogelperspectief', waarin duurzame melkveehouderij als oplossing wordt gepresenteerd voor zowel de grutto, de koe als de gans!
Femmie Smit

Door: Femmie Smit Programmamanager In het Wild Levende Dieren

Weidegang voor zowel koeien, grutto's als ganzen!

We kunnen er snel uit zijn in ons kikkerlandje: laat het gras in de weilanden lekker groeien, geef kruiden en wilde bloemen een kans en alles komt goed. Nu hebben we namelijk nog een groot probleem, of eigenlijk twee. Nou vooruit, drie! Want de teloorgang van weidegang in de melkveehouderij is serieus te nemen, net zo goed als de bedreiging van de weidevogel en niet te vergeten de massale voorgenomen decimering van de ganzenpopulatie in ons land.

Vogels bewenen

Onlangs kwamen deze kwesties op een bizarre manier bij elkaar toen vogelaars in het NOS Journaal de ene dag zij aan zij met jagers de boventallige ganzen stonden te tellen en de andere dag voor dezelfde camera de 'ondertallige' grutto's, veldleeuweriken en kieviten stonden te bewenen. En uiteindelijk was het allemaal de schuld van de koe. Voor haar zijn immers uitgestrekte weilanden gecreëerd, omzoomd door water; een waar paradijsje voor ganzen maar niet voor weidevogels. Nu zijn er volgens sommigen teveel ganzen en moeten ze dood. Van Brussel mag dat inmiddels met gas en in Gelderland werd een heuse 'ganzennekbreekmachine' uitgevonden.


Volgens de vogelaars is de ellende ontstaan in Brussel. Sinds het melkquotum dit jaar is afgeschaft, zien koeienboeren inderdaad hun kans schoon om in rap tempo hun collega's in de varkens- en kippenindustrie achterna te gaan en steeds meer turbodieren toe te voegen aan de kudde. Inmiddels zijn dit er al zo'n 100.000. De Dierenbescherming waarschuwde er al eerder voor. Jammer genoeg komen deze koeien niet meer in de wei waar ze horen. Daarvoor zijn de bedrijven waar ze terechtkomen te grootschalig en te intensief. Op stal staan en blijven is dan uit kosten- en efficiencyoverwegingen hun lot.

Gladgeschoren grasvlaktes

Om alle Nederlandse koeien te kunnen blijven voeren, denkt men monotoon, rijk bemeste grasvlaktes nodig te hebben. Die gladgeschoren voetbalveldjes die we weilanden zijn gaan noemen en waar de weidevogels helemaal niet uit de voeten kunnen, worden verder afgegraasd en een paar keer per jaar gemaaid. En de gans zal heus een paar sprieten meepikken. De grutto, veldleeuwerik en kievit zien het met lede ogen aan.

Want, waar de gans houdt van uitgestrekte, royaal bemeste en dus eiwitrijke graslanden en waterpartijen, heeft de weidevogel een voorkeur voor - laten we zeggen - een wat 'ruiger' terrein; een weiland kortom waar de natuur wat langer dan de gemiddelde boer toestaat haar gang mag gaan. Een terrein waar kuikens en nesten niet stuk gemaaid worden. We maken het in dit land dus zéér aantrekkelijk voor de dieren waarvan we zeggen last te hebben, terwijl we de dieren die we klaarblijkelijk koesteren het leven onmogelijk maken.

Hebben we hier nu te maken met een onoplosbaar dilemma of moeten we proberen vanuit een bird's-eye view het gehele plaatje te overzien? Dat laatste heeft de sterke voorkeur van de Dierenbescherming. Wij vinden niet dat 'some animals more equal' dan andere zijn. Dus moeten we respect hebben voor de leefomgeving van de weidevogel, moet de koe naar buiten kunnen en moet de gans als dat nodig is diervriendelijk worden verjaagd in plaats van hem af te schieten, zijn nek te breken of te vergassen.

En dat kan, als we bereid zijn het streven naar grootschalige productie ten koste van dieren om te buigen naar een duurzame melkveehouderij. Dat is er één die weidegang voor de koeien respecteert, het maairegime aanpast aan de behoeften van weidevogels en waar nodig ganzen van het land verjaagt zonder hagel of gas. Daar is deels ander beleid voor nodig, maar vooral een andere 'mindset'. En een einde aan selectieve verontwaardiging.

Femmie Smit, Programmanager In het Wild Levende Dieren Dierenbescherming
en
Bert van den Berg, Programmamanager Veehouderij Dierenbescherming