Zwarte katten brengen geluk!

Ook bracht een zwarte kat die je pad kruiste geen onheil, maar was dat in sommige delen van Groot-Brittannië juist een gunstig voorteken. Dat komt ook naar voren in Duitse vertellingen, al moet de kat dan wel van rechts naar links de weg oversteken. En volgens een Italiaans volksgeloof brengt het geluk als je een zwarte kat hoort niezen. In een negentiende-eeuws Brits versje werd de reputatie van de kat nog eens hartstochtelijk benadrukt: “Whenever the cat ‘o the house is black, the lasses o’ lovers will have no lack.” Vrij vertaald: met een zwarte kat in huis hoeven de meisjes niet bang te zijn dat ze aanbidders tekortkomen. De zwarte kat was hier dus een soort cupido.

Het blijft niet bij Europese voorbeelden. We vinden ook mooie voorbeelden aan de andere kant van de wereld. Wie kent bijvoorbeeld het Japanse maneki-nekobeeldje niet? De kat met de wuivende opgeheven poot die geluk brengt of bescherming biedt. Afhankelijk van de kleur van de kat worden er verschillende betekenissen aan de dieren toegeschreven. De zwarte variant biedt onder andere bescherming tegen het kwade.

Hoe werd de kat een kwaadaardig monster?

Als katten door de tijd heen in allerlei culturen werden vereerd, ze geluk brachten en zelfs zorgden voor romantische voorspoed, waar komt dat onheilspellende imago dan vandaan? In middeleeuws Europa raakten katten steeds meer verstrikt in verhalen over hekserij en zwarte magie. Vooral in de late Middeleeuwen en de vroegmoderne tijd (1450-1750) werden vermeende heksen steeds meer verbonden met het vereren van de duivel en daarom vervolgd. In die heksenverhalen kregen ook dieren een rol. Zwarte katten, maar ook padden, slangen en andere dieren, bleken vaak hulpjes van heksen. De vachtkleur hielp niet mee, want zwart werd in de christelijke beeldtaal vaak gezien als het kwade. En tja, een dier dat dan ook nog in het donker ronddolde met oplichtende ogen, paste perfect in het plaatje.

Toch was het ook weer niet zo zwart-wit. De associatie tussen zwarte katten en hekserij ontstond niet overal op hetzelfde moment en was zeker niet in heel Europa een ding. Ook werden katten niet alleen vanwege hun kleur gewantrouwd. Religieuze overtuigingen, volksverhalen en lokale tradities verschilden enorm van elkaar. In de ene regio namen heksen misschien de gedaante van een kat aan, maar elders was de kat een doodgewone muizenjager.

Hoe je het ook wendt of keert. Zwarte katten waren toen en zijn nu nog steeds, dankbare personages in spookverhalen en bijgeloof. En wat is dat beeld toch hardnekkig! Eeuwen later duiken ze gewoon weer op als halloweenversiering, in griezelfilms en in sprookjes.

Zijn zwarte katten ook echt anders?

Of zwarte katten zich anders gedragen dan hun cyperse of roodharige soortgenootjes? Zijn ze eigenzinniger? Afstandelijker? Of juist aanhankelijker? Zorgt die beeldvorming ervoor dat mensen zwarte katten nog steeds anders zien dan andere katten? Er is geen overtuigend bewijs gevonden voor een afwijkend karakter van zwarte katten ten opzichte van katten met een andere vachtkleur. Uit recent Amerikaans onderzoek blijkt wel dat mensen foto's van zwarte asielkatten vaker beoordelen als angstig of boos. Waarschijnlijk omdat ze hun gezichtsuitdrukking op foto’s moeilijker konden aflezen.

In onze asielen

Hoe zit dat dan in onze eigen dierenasielen? Worden zwarte katten dan minder snel geadopteerd? Voorheen zagen we dit wel terug in onze cijfers, maar nu ze onder andere door betere fotocamera’s en met video’s makkelijker vast te leggen zijn, merken onze dierverzorgers gelukkig geen verschil meer. Zoek je toevallig nog een leuke huisgenoot? Bekijk vooral alle mooie snoetjes op deze pagina!

Op het moment van publicatie, zochten de zwarte katten op deze katten nog een baasje. Het kan zijn dat er inmiddels dieren zijn gereserveerd of geadopteerd.