Haal je cavia’s in huis? Of heb je al een cavia en ben je op zoek naar een maatje? Wat leuk! We helpen je graag een handje.
Konijn of knaagdier?
Konijnen en knaagdieren worden vaak gezien als 'makkelijke dieren' die leuk zijn voor de kinderen en veel minder tijd of geld kosten dan een hond of een kat. Dat is natuurlijk niet zo. Alle huisdieren vereisen aandacht en goede zorg. Een verantwoordelijkheid die kinderen én ouders samen hebben. Overweeg je een konijn of knaagdier voor de kinderen? Verdiep je dan goed in de zorg die elk dier nodig heeft.
Cavia’s zijn er in alle soorten en maten. Cavia’s met één kleur vacht of met meerdere kleuren. Cavia’s met een gladde vacht, rechtopstaande haartjes (Teddy), stugge krulharen (Rex), borstelharig, langharig of gekruind (gladharig met een kruin op de kop). Er zijn zelfs bijna kale (Skinny) of helemaal kale cavia’s (Baldwin). Welke caviasoort je ook hebt, iedere cavia vraagt om goede verzorging. Hoe verzorg je cavia’s? Hoe ziet hun kooi eruit? Hoe leven cavia’s? Klik op de vraag waarvan je het antwoord wilt weten.
Waar komt de cavia vandaan
De cavia komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika. Bijna 10.000 jaar geleden aten de Inca’s al cavia’s. Cavia’s worden inmiddels ook al honderden jaren gehouden als huisdier. Spaanse ontdekkingsreizigers namen cavia’s rond 1500 mee naar Europa. Koningin Elisabeth I uit Engeland had rond 1600 een cavia, dat was destijds een enorme luxe. Vooral na de Tweede Wereldoorlog werd de cavia plots een populair huisdier.
Hoe leven cavia's in de natuur?
Cavia’s zijn echte groepsdieren, iedere cavia vervult binnen de groep zijn eigen rol. Zo kunnen ze veilig samenleven en beter vluchten of optreden tegen roofdieren. Het grootste deel van de dag zoeken cavia’s naar eten. Ze zijn vooral actief in de ochtend en avond, als het schemert. Cavia’s dutten in holletjes die ze zelf maken of vinden.
Hoe oud wordt een cavia?
Cavia’s worden meestal tussen de vier en acht jaar. Gaat het om doorgefokte cavia’s? Dan redden ze de vier jaar vaak niet eens.
Hoe zwaar is een cavia?
Een volwassen cavia weegt rond de één kilo en is zo’n dertig centimeter lang. Een zeugje (vrouwtje) is meestal wat lichter dan een beertje (mannetje).
Kan een cavia goed alleen leven?
Cavia’s zijn groepsdieren en moeten daarom met één of meerdere andere cavia’s samen leven. Een cavia alleen voelt zich onveilig en vereenzaamt.
Hoe zie je het verschil tussen een beertje en een zeugje?
Bij jonge cavia’s is het soms moeilijk te zien of je met een beertje (mannetje) of een zeugje (vrouwtje) te maken hebt. Om het geslacht te bepalen kijk je naar de onderkant van je cavia. Let op, want als je cavia niet gewend is om op z’n rug te liggen, kan hij behoorlijk tegenspartelen. Laat hem iets omhoog staan, dat is minder bedreigend voor hem. Zeugjes hebben een Y-vormige opening en beertjes hebben een penis net boven hun anus. Die is als ze jong zijn slecht te zien. Een beertje heeft ook balletjes, maar die trekken ze soms terug waardoor ze ook slecht te zien kunnen zijn. Twijfel je? Raadpleeg een dierenarts of caviakenner.
Kunnen zeugjes en beren bij elkaar?
Je kunt een mannetjescavia (beertje) samen met een vrouwtje (zeugje) houden. Zorg er dan wel voor dat je het beertje castreert, anders blijft je caviafamilie eindeloos groeien. Let op: het beertje is na de castratie nog vier weken vruchtbaar. Je kunt ook meerdere zeugjes bij elkaar houden (het liefst vanaf een jonge leeftijd). Twee beertjes kunnen vaak goed samenleven als er geen zeugjes in de buurt zijn. Een combinatie van één gecastreerd beertje met meerdere zeugjes gaat over het algemeen goed.
Kun je een cavia tussen 'vreemde' cavia's zetten?
Cavia’s leven van nature in groepen en daarin bestaat een zekere rangorde. Daardoor kunnen niet alle cavia’s probleemloos bij elkaar in het hok gezet worden. Twee cavia’s die elkaar niet kennen moeten altijd eerst de rangorde bepalen. Laat ze langzaam aan elkaar wennen en let op of het goed gaat. Haal je bij ons dierenopvangcentrum een maatje voor jouw cavia? Dan kunnen we je helpen koppelen.
Kun je cavia's zowel binnen als buiten houden?
Over het algemeen worden cavia’s binnen gehouden, want de beste omgevingstemperatuur voor een cavia is rond de 20 graden Celsius (tussen de 18 en 21 graden). Sommige mensen houden hun cavia’s wel het hele jaar buiten (behalve haarloze cavia's), maar wij adviseren om cavia’s in de winter binnen te zetten. Ze hebben meer belang bij een warme omgeving dan konijnen. Houd je je cavia’s toch buiten? Verplaats ze niet in één klap naar een omgeving waar het temperatuurverschil groot is. Daar kunnen ze ziek van worden. Zorg voor een tocht- en vochtvrij verblijf met voldoende beschutting en met een dikke laag bodembedekking. Een cavia die altijd binnen heeft gezeten heeft elk seizoen meer bodembedekking en hooi nodig om zich voor te bereiden op de winter. Meerdere cavia's kunnen elkaar warm houden. Gaat het echt vriezen? Dan raden we je aan het verblijf in de schuur te zetten. Is het zomer en binnen warmer dan 26 graden? Let dan goed op, want cavia’s kunnen snel oververhit raken. In de zomer moet je opletten dat het niet te heet wordt in het verblijf, zorg voor voldoende schaduw. Lees hier meer zomertips.
Bijten cavia's?
Cavia's kunnen wel bijten, maar doen dit bijna nooit. Het kan zijn dat ze je vingers verwarren met het groenvoer dat je bijvoorbeeld door de tralies aangeeft. Cavia’s die pijn hebben of zich niet lekker voelen kunnen bijten, maar zelfs dan is de kans klein.
Hoe til je een cavia op?
Til een cavia met twee handen op en ondersteun altijd het 'achterlijfje'. Cavia's kunnen het eng vinden als je ze oppakt en proberen dan misschien te vluchten. Wees je daarvan bewust. Laat je een cavia vallen? Dan kan hij ernstige verwondingen oplopen... (niet laten vallen dus!) Pakken je kinderen cavia's geregeld op? Leer ze cavia's niet onverwachts op te pakken en laat ze dit voorzichtig doen. Blijf altijd opletten.
Kunnen cavia's en konijnen bij elkaar?
Sommige mensen zetten cavia’s en konijnen in hetzelfde hok. We raden dit af, omdat cavia’s en konijnen elkaar niet begrijpen. Konijnen kunnen ‘per ongeluk’ met hun grote poten de cavia verwonden. Bovendien hebben beide diersoorten ander soort voer nodig en hebben cavia’s de neiging om aan de vacht van konijnen te knagen. Konijnen kunnen daarnaast de bacterie Bordetella bij zich dragen en dat kan levensgevaarlijk zijn voor een cavia. Geef een cavia dus gewoon een of meerdere caviamaatjes.
Cavia’s hebben onbeperkt hooi nodig. Daarnaast geef je ze (20 gram per cavia) droogvoer en groenten + extra vitamine C. Droogvoer kan bestaan uit korrels (pellets) of uit gemengd voer. We raden je aan korrels te geven, want cavia’s hebben de neiging bij gemengd voer vooral te eten wat ze het lekkerst vinden en dat is niet per se het gezondst.
Vitamine C is belangrijk voor cavia’s. Zelf kunnen ze dat niet aanmaken, daarom moet je ervoor zorgen dat je cavia’s dat wel binnenkrijgen. Gewone ‘knaagdierenvoeding’ waarop staat dat er vitamine C in zit, bevat meestal niet genoeg vitamine C. Droogvoer dat speciaal voor cavia’s is gemaakt bevat het meestal wel (dat voer moet niet te oud zijn). Cavia's hebben daarom ook altijd groenvoer nodig waar genoeg vitamine C in zit, zoals paprika. Je kunt voor de zekerheid een kwart tabletje vitamine C geven (van 50 mg). De meeste cavia’s zien dit als een lekker snoepje.
Zoals gezegd moet een cavia de hele dag door toegang hebben tot voeding; van nature eet een cavia de hele dag door. Zorg daarom voor onbeperkt hooi en genoeg brokjes. Tussendoor kun je bijvoorbeeld wortelloof, andijvie, paprika of witlof geven. Wortel, aardbei, peer en banaan mogen ze met mate, meer als traktatie. Geef je je cavia’s iets dat ze nooit eerder hebben gehad? Laat ze er rustig aan wennen, want hun darmen zijn het nog niet gewend.
Tip! Geef cavia’s op jonge leeftijd meerdere soorten voer en smaakjes om aan te wennen. Cavia’s die direct verschillende smaken leren kennen, lusten op latere leeftijd meestal meer dan cavia’s die niet van jongs af aan een divers aanbod kregen.
Hoe groot moet een caviahok zijn?
Een hok voor twee cavia’s moet minimaal 140 x 70 cm zijn. Het hok hoeft niet hoger te zijn dan 50 cm, want cavia’s kunnen niet hoog springen of klimmen. Een cavia moet wel voldoende ruimte hebben om te kunnen rennen. Je kunt ook een ren aan het hok vastmaken of de cavia’s regelmatig in een aparte ren zetten.
Wat hebben cavia's nodig in hun kooi?
Allereerst heeft een kooi bodembedekking nodig. Je kunt hier hennepvezel of zaagsel voor gebruiken. Verder heeft je cavia een voerbakje, drinkfles, een schuilplaats (zoals een huisje) en (voer)verrijking (bijvoorbeeld tunnels en knabbeltakken) nodig. Cavia’s moeten zich kunnen verstoppen en genoeg te doen hebben.
Hoe vaak moet je het caviahok schoonmaken?
Verschoon de kooi, drinkfles (inclusief nippel) en voerbakjes minstens een keer per week. Geef je cavia’s dagelijks schoon water en haal de restjes groenvoer iedere dag weg.
Zijn cavia's makkelijk te verzorgen?
Als je je van tevoren goed inleest en laat informeren, is de verzorging van een cavia goed te doen. Het zijn vriendelijke dieren die makkelijk tevreden te houden zijn. Als ze maar lekker samen met andere cavia’s hun gang kunnen gaan en de hele dag over het juiste voedsel beschikken.
Moet je cavia's borstelen?
Langharige cavia’s moet je minimaal twee keer per week borstelen. Je kunt de haren af en toe bijknippen om klitvorming makkelijker tegen te gaan, maar ook dan is het belangrijk je cavia geregeld te kammen. Kortharige cavia’s kun je eens per week borstelen om vuil en losse haren uit de vacht te halen.
Hoe knip je de nagels van een cavia?
De nagels van je cavia moeten waarschijnlijk regelmatig bijgeknipt worden. Je hebt hier speciale schaartjes voor. Zijn de nagels van je cavia’s licht van kleur? Dan kun je precies zien tot waar je kunt knippen. Je wilt namelijk niet in het ‘levende’ deel van de nagel knippen (waar zenuwen en bloedvaten lopen). Bij donkere nagels is dit slecht te zien. Vraag dan advies aan de dierenarts of laat het de dierenarts doen.
Wat doe je als de tanden van je cavia te lang zijn?
Cavia’s hebben altijd hooi nodig. Eten ze niet genoeg hooi of ander vezelrijk voedsel, dan kunnen hun tanden te lang worden. Ga dan onmiddellijk naar de dierenarts, want cavia’s kunnen niet goed eten met te lange tanden. Een cavia moet voortdurend kunnen knagen.
Hoe snel is een zeugje vruchtbaar?
Een cavia kan op een leeftijd van vier weken al vruchtbaar zijn. Heb je een beertje en een of meerdere zeugjes in huis gehaald? Laat het beertje helpen, een castratie bij een zeugje is nogal een zware ingreep. Het beertje kan met zes maanden gecastreerd worden. Let dus goed op dat je het beertje niet bij vruchtbare cavia’s zet.
Hoelang is een cavia drachtig?
Een cavia heeft een draagtijd van 65 tot 72 dagen. Let op: na het werpen is de cavia direct weer vruchtbaar.
Hoeveel jongen kan een cavia krijgen?
Een cavia krijgt gemiddeld twee tot vier jongen. Een pasgeboren cavia weegt tussen de 60 en 110 gram. Als de kleintjes 300 gram wegen is het verstandig ze van de moeder weg te halen. Zeugjes en beertjes moeten na vier weken ook van elkaar gescheiden worden.
Hoe herken je een zieke cavia?
Een cavia hoort de hele dag door lekker te eten, rond te wandelen en te keutelen. Symptomen van een zieke cavia zijn:
slecht eten
futloosheid
veel krabben
diarree
verstopping
Als een cavia niet eet, kunnen de darmen minder goed werken en zelfs stil komen te liggen. Dat is levensgevaarlijk voor een cavia! Merk je dat je cavia niet helemaal lekker is? Wacht niet en ga direct naar de dierenarts. Het kan razendsnel bergafwaarts gaan met je cavia.
Hoe zie je dat je cavia te weinig vitamine C binnenkrijgt?
Een cavia die te weinig vitamine C binnenkrijgt kan de volgende symptomen vertonen:
slecht of niet eten
diarree
tandenknarsen (uiting van pijn)
moeilijk bewegen
ruwe vacht
Kortom, vitamine C is ontzettend belangrijk voor je cavia’s. Zie ook het kopje 'Over het voer'.
Wat doe je tegen voetproblemen bij je cavia?
Cavia’s die veel op een harde bodem rond dartelen, kunnen last krijgen van bulten en ontstekingen op hun voetzooltjes (pododermatitis). Deze aandoeningen kunnen doortrekken in de botten van je cavia en dan wordt het nog een stuk pijnlijker. Zien de voetzolen van je cavia’s er niet normaal uit? Raadpleeg de dierenarts. Pododermatitis is moeilijk te behandelen, vooral als het erger wordt.
Hoe weet je of je cavia last heeft van satijnziekte?
Cavia’s met een satijnvacht (ook wel satijncavia’s genoemd) zijn vatbaar voor de zogeheten satijnziekte. Dit is een ziekte die de botten beschadigt. Symptomen van deze ziekte zijn:
dat je cavia moeilijk beweegt;
dat je cavia afvalt, terwijl hij goed eet;
dat je cavia slecht eet;
dat er verlammingsverschijnselen optreden bij je cavia.
Vertoont jouw cavia één van deze symptomen? Raadpleeg de dierenarts.
Cavia’s zijn van nature groepsdieren. Toch slijten veel van deze dieren hun dagen eenzaam en opgesloten in een hokje. Ouders werken en de kinderen zijn naar school, waardoor niemand overdag naar het huisdier omkijkt. Voor het dier is dit een kwelling. In onze knaagdierencentra kun je een maatje voor jouw dier vinden om ze vervolgens aan elkaar te koppelen. Om de kans van slagen zo groot mogelijk te maken, hebben we de volgende informatie samengesteld.
Voordat je cavia's in huis haalt
Bedenk dan bijvoorbeeld eerst hoeveel tijd en geld het je gaat kosten. Informatie hierover vind je onder meer op Ik Zoek Baas en het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren (LICG).