Positieflijst huis- en hobbydieren

Teveel soorten dieren mogen als huisdier worden gehouden. Dit is niet altijd in het belang van het dier. Daarom strijdt de Dierenbescherming er al meer dan 20 jaar voor om het houden van huisdieren aan banden te leggen door middel van een positieflijst.

Wat is de positieflijst?

De positieflijst (ook wel huisdierenlijst genoemd) is een lijst met diersoorten die gehouden kunnen worden zonder heel specifieke voorwaarden. Dit zouden dieren moeten zijn die goed te houden zijn, makkelijk verzorgd kunnen worden en die veilig leven bij mensen thuis. Het moet duidelijk zijn dat dieren ook een risico kunnen vormen voor mensen of voor andere dieren.

Waarom wil de Dierenbescherming een verbeterde positieflijst?

Wij zien al jaren dat het aanschaffen van exotische dieren resulteert in vele welzijnsproblemen. Bij opvangcentra, zoals die van Stichting AAP, overtreft het aanbod van gedumpte en afgestane exoten nog steeds de capaciteit. Inspecteurs van de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming (LID) komen regelmatig verwaarloosde exotische dieren tegen, vaak bij mensen die onvoldoende kennis hebben van deze dieren.

Mensen schaffen dit soort dieren vaak aan, omdat het 'spannender' is dan het aanschaffen van een 'gewone' hond of kat. Maar zelfs als men langer over de aanschaf heeft nagedacht, blijkt dat het toch niet zo eenvoudig of leuk is om een exoot als huisdier te hebben. De dieren hebben vaak veel ruimte nodig, andere klimatologische omstandigheden dan de huiskamer en gespecialiseerd en duur voer.

Waterbuffels staan ook op de huidige positieflijst.

Alleen maar exotische dieren?

Ook het huiskonijn is recentelijk toegevoegd op de lijst van dieren waarvan moet worden bepaald of je ze goed kunt houden. De fret staat er ook op. Dat zijn geen exotische dieren, het zijn in Nederland hele 'normale' huisdieren. Toch is het niet vanzelfsprekend dat je deze dieren zomaar kunt houden en dat gaat straks ook gelden voor dieren als vissen, of schildpadden die in heel veel huiskamers zitten. De positieflijst moet niet alleen gaan over bijzondere dieren. Zo werkt België met een lijst van maar 42 zoogdieren die gehouden mogen worden, zoals de kat, een paard, of een tamme rat.

Waarom is er nog steeds geen verbeterde positieflijst?

Al vanaf 1992 is er sprake van een parlementaire meerderheid voor een positieflijst. Uiteindelijk werd in 2015 de eerste beperkte lijst van kracht, die is opgenomen in het Besluit Houders van Dieren. In dat besluit staan de wettelijke spelregels voor iedereen die dieren houdt. In 2016-2017 werd verder gewerkt aan een lijst voor alle diersoorten die vermoedelijk in Nederland gehouden worden. De overheid vond de betrokkenheid van stakeholders daarbij belangrijk en stelde een expertcommissie op.

De hobbyhouders, de gezelschapsdierensector, stichting AAP en de Dierenbescherming droegen allemaal een expert voor. In die commissie zaten ook experts uit de wetenschappelijke wereld. De adviezen van de expertcommissie zijn aangeleverd bij een adviescommissie, samengesteld door de overheid. Op basis van die adviezen nam de staatssecretaris een conceptbesluit, waarop iedereen een zienswijze kon indienen. Het College van Beroep oordeelde in maart 2017 dat de expertcommissie niet voldoende onafhankelijk was en toen kon er niet verder worden gewerkt aan de lijst.

De Japanse eekhoorn staat op de positieflijst.

Stand van zaken

Minister Schouten heeft aangekondigd dat er een nieuwe aanpak komt. Die moet ertoe leiden dat Nederland in 2019 dan eindelijk een positieflijst krijgt. Er is inmiddels een beoordelingskader uitgewerkt door een nieuwe commissie van wetenschappers. Als het kader is vastgesteld gaat een andere commissie daarmee 249 zoogdieren beoordelen.

Ons eerste beeld is dat het kader een goede handleiding lijkt te bieden voor beoordeling, maar net als voorheen nog steeds zal kunnen leiden tot verschillende wetenschappelijke interpretaties. Er wordt vooral gekeken naar dieren in hun natuurlijke staat en omgeving. Wij vragen ons af hoe er dan vanuit dierenwelzijn wordt bepaald of men een dier goed thuis kan houden, in grotendeels onnatuurlijk omstandigheden. Voor de Dierenbescherming geldt per definitie het voorzorgsbeginsel: als er onvoldoende informatie beschikbaar is over een dier om te kunnen beoordelen of ze gehouden kunnen worden, dan mogen ze hoe dan ook niet gehouden worden. Ook daar moet de positieflijst een antwoord op geven.