Dierenbescherming roept op tot heroverweging veevoermaatregel

Bert van den Berg Door Bert van den Berg Programmamanager Veehouderij 21 juli 2020

Dat de boeren inmiddels héél boos zijn is eigenlijk wel logisch. Enerzijds erkennen ze dat er best wat minder eiwit in het krachtvoer voor de koeien mag, maar anderzijds willen ze wel zelf kunnen blijven beslissen welke koe wanneer tóch wat meer hiervan nodig heeft. Dat is een alleszins redelijke eis en in het belang van de gezondheid van sommige van hun dieren: kwetsbare jonge kalfjes bijvoorbeeld. Een minister die niet de bewijzen kan overleggen van een gedegen doorrekening van de effecten van beleid op dierenwelzijn schiet ernstig tekort.

De simpele redenering dat wat er niet ingaat, er ook niet uitkomt – in dit geval gevoerd eiwit dat als stikstof wordt uitgeplast – mag logisch klinken, maar het kan niet zo zijn dat de overheid de boeren nu op de knieën dwingt om woningbouw mogelijk te maken zonder onafhankelijk wetenschappelijk advies te vragen over de gevolgen van de door haar voorgestelde veevoermaatregel voor het dierenwelzijn. Je zou verwachten dat dit is gebeurd, maar het ministerie laat desgevraagd weten alleen informeel advies te hebben ingewonnen. En dat niet te kunnen overleggen, wat vreemd klinkt.

'Turbokoeien'

Een genuanceerd beeld zal het publiek niet snel krijgen. Want naast de minister valt ook de boze boer wel degelijk iets te verwijten. Het gaat hem om meer dan alleen de gezondheid van zijn dieren. Zo eerlijk moet je zijn. Want, benauwd als hij is voor verlies aan melkgift doet hij vaak te veel eiwit in het voer van zijn koeien. De turbokoeien van tegenwoordig kunnen best toe met wat minder energierijk voer, zo oordeelde onlangs ook een deskundige van Wageningen Universiteit. De vraag is alleen hoever je daarin kunt gaan zonder dat dit schadelijk wordt, bijvoorbeeld voor hoogdrachtige koeien, droogstaande koeien en de genoemde kalveren.

Gezondheidsproblemen

Ook dierenartsen verenigd in de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde laten weten dat de door de minister voorgestelde eiwitgehaltes gezondheidsproblemen gaan opleveren en daarom bijgesteld moeten worden. Minister Schouten blijft echter volhouden dat de maatregel verantwoord is en dat zij het eiwitgehalte in het veevoer wel gedetailleerd móet voorschrijven, omdat anders niet vaststaat hoeveel stikstofuitstoot wordt voorkomen. En dan weet je nog niet hoeveel huizen je mag bouwen…

Terug naar de tekentafel

De Dierenbescherming roept minister Schouten dan ook op om terug naar de tekentafel te gaan. Daar is zeker nog tijd voor, want de Tweede Kamer heeft de minister 23 juni jl. bij motie gedwongen de veevoermaatregel opnieuw door het Plan Bureau voor de Leefomgeving door te laten rekenen. Ze kan dan meteen dierenwelzijnsdeskundigen naar de veevoermaatregel laten kijken. En dat voortaan altijd doen wanneer overheidsbeleid dierenwelzijn raakt.


Structurele oplossingen

Voor de lange termijn bepleit de Dierenbescherming meer structurele oplossingen voor het aanpakken van het stikstofprobleem. Daar past vermindering van eiwit in het veevoer prima in, maar dan wel zo dat de veehouder, zo nodig in overleg met de dierenarts, bepaalde dieren meer eiwit kan geven als dat voor hun gezondheid is vereist. In dit plaatje passen ook het inzetten van minder hoog productieve rassen, meer weidegang, het verlengen van de levensduur van koeien, extensievere vormen van veehouderij en het uitkopen van bedrijven die veel stikstoflast voor natuurgebieden opleveren. Pleisters plakken moet nu plaatsmaken voor een ingevulde visie op de landbouw van dit kabinet: dit beleid is bepaald geen voorportaal van een circulaire landbouw.