Hoe een kip diervriendelijker te vangen?

Bert van den Berg Door Bert van den Berg Programmamanager Veehouderij 19 mei 2016

Het lot van de miljoenen kippen die niet meer geschikt worden bevonden voor de eierproductie is weinig benijdenswaardig. We vroegen er onlangs indringend aandacht voor. De Dierenbescherming is blij dat de sector nu oor lijkt te hebben naar - in ieder geval - het verbeteren van het vangen van de kippen. We wachten echter niet lijdzaam af; zaterdag 21 mei geeft dierenwelzijnsorganisatie Eyes on Animals alvast een cursus kippenvangen gesponsord door de Dierenbescherming. Een achttal voormannen van vangploegen van een groot Nederlands Pluimveeservice Bedrijf doet mee.

In de cursus besteedt Eyes on Animals aandacht aan het verbeteren van de huidige vangmethoden waarbij vangers twee kippen per hand bij de poten grijpen en op de kop naar de krat brengen om ze daar in te proppen. Nog los van de enorme stress die dit voor de dieren oplevert, veroorzaken de vangers niet zelden ernstige verwondingen bij de kippen, tot botbreuken aan toe. In de cursus wordt getoond hoe kippen op een veel diervriendelijker manier kunnen worden gevangen door er niet meer dan twee per keer onder het lichaam rechtop op te pakken en voorzichtig in de transportkrat te stoppen.


Enthousiasme over vangmethode kippen

Deze zogenaamde Zweedse methode van kippen vangen heeft Eyes on Animals onlangs bij een biologisch legkippenbedrijf in Groningen in de praktijk toegepast. Het kost weliswaar drie maal zoveel tijd als de huidige manier van kippen vangen, maar daar staat tegenover dat de hennen zonder breuken en andere verwondingen in de kratten terechtkomen. De pluimveehouder was zeer te spreken en vond de meerkosten afgezet tegen zijn eieropbrengsten geen probleem. In onderstaand filmpje kan je met eigen ogen de verschillen zien tussen het vangen van kippen op de gebruikelijke wijze en volgens de veel diervriendelijker Zweedse methode.


Uitgelegde kip waardeloos behandeld

Vlak voor Pasen begon de Dierenbescherming dus een campagne over het dikwijls treurige einde van de uitgelegde kip. Want hoewel ze steeds diervriendelijker worden gehouden, komen ze na zo’n 300 eieren in anderhalf jaar te hebben gelegd veel te vaak op een ellendige manier aan hun einde. Het is mooi dat de sector ons signaal nu serieus neemt. Inmiddels heb ik bijvoorbeeld een gesprek gehad met bestuurders van de pluimveehouders. Ze zegden me toe naar verbeteringen te willen kijken, zoals het opleiden en aanstellen van een dierenwelzijnsopzichter bij kippenvangploegen.

We zijn er evenwel nog lang niet! Steeds vaker gaan de uitgelegde hennen helemaal op transport naar Polen, omdat het slachten daar goedkoper kan dan in Nederland, België en Duitsland. De kippen zitten zodoende uren dicht opeen gepropt op een veewagen, de hennen kunnen daardoor tijdens de reis niet of nauwelijks drinken en ze lijden vaak onder de weersomstandigheden onderweg. En, als een kip al bij het vangen gewond is geraakt, is de lijdensweg tijdens zo’n transport natuurlijk helemaal onbeschrijflijk.

Overbeladen Nederlands transport in Polen

De Dierenbescherming dringt er niet alleen op aan dat vangploegen van kippen een passende dierenwelzijnscursus krijgen, we willen ook nog steeds dat er een eind komt aan transport van kippen over lange afstanden.

Hoe nijpend en actueel dit probleem is, bleek onlangs maar weer eens. Eyes on Animals was in Polen om een cursus in het controleren van veetransportenaan Poolse politieagenten te geven. Daarbij werd een Nederlands transport van uitgelegde hennen op weg naar een Pools slachthuis aangehouden. De vrachtwagen was zwaar overbeladen en er bleken naast gewonde ook vele dode, kennelijk onderweg gestorven kippen, in de kratten te zitten.

Het willekeurige voorbeeld illustreert hoe ernstig de situatie is.Vorig jaar volgde Eyes on Animals op verzoek van de Dierenbescherming al een transport van uitgelegde hennen naar een slachthuis in Polen dat maar liefst 16,5 uur duurde en constateerde toen ook dat er meer kippen dan toegestaan in de kratten zaten, de kippen daardoor niet bij de drinknippel in de krat konden komen en er gewonde dieren in de kratten zaten.


Kippentransport is centenkwestie

Verschrikkelijk natuurlijk, vooral als je bedenkt dat het hier om een doodordinaire geldkwestie gaat. Met een paar cent meer voor de soepkip of de snelle kipsnacks waarin het vlees van uitgelegde hennen eindigt kan een helletocht over lange afstanden bespaard worden. Je kan boos worden op de pluimveehouders, maar omdat wij niet teveel willen betalen voor voedsel dwing je ze bijna om met hun 'restproducten' te gaan lopen leuren om nog iets aan deze arme dieren te verdienen. Wist je dat een consument in 1925 67 cent voor een ei betaalde en in 2014 nog maar een kwart; 18 cent (Bron: Boerderij 2015)? Geen wonder dat pluimveehouders het moeilijk hebben en voor een paar cent meer hun kippen naar een slachthuis in Polen sturen.



Gelukkig zijn er ook enkele hoopvolle initiatieven om kippen dichtbij te laten slachten. Dit gebeurt bijvoorbeeld met de hennen van het Biomeerwaarde Ei, het Rondeel Ei en met de vleeskuikenouderdieren van NOVI Pluim. Als je ei of kip wilt consumeren let dan alsjeblieft op het Beter Leven keurmerk, zodat je gegarandeerd producten koopt van kippen die niet over lange afstanden zijn vervoerd. En, het zal niet heel lang meer duren voordat we het diervriendelijker vangen van de kippen gaan toevoegen aan de eisen van ons keurmerk. Daarvoor moet de praktijk dan wel eerst klaargestoomd worden, onder meer door cursussen te geven. Die handschoen hebben wij in ieder geval opgepakt!

Bert van den Berg,
programmamanager veehouderij