Meer helderheid in dierenwelzijnslabels

Gemma Willemsen Door Gemma Willemsen Manager Programma's & Lobby 10 februari 2021

Onder het voorzitterschap van lidstaat Duitsland is er in 2020 binnen de EU meer aandacht gevraagd voor het welzijn van landbouwdieren. De Europese landbouwministers hebben besloten de mogelijkheden voor het opzetten van een EU-label voor dierenwelzijn te verkennen. De Europese Commissie heeft de opdracht gekregen dit uit te werken.

Een EU-label voor Dierenwelzijn

 De Dierenbescherming en LTO Nederland verwachten dat meer duidelijkheid in dierenwelzijnsinitiatieven, logo’s en claims,  goed werkt. Ze denken aan een onderliggend systeem dat orde aanbrengt in alle labels, keurmerken en initiatieven op het gebied van dierenwelzijn. Een dergelijke heldere ordening bestaat nog niet voor vlees en zuivel. Qua systematiek kun je denken aan een soort eiercode, met extra informatie over dierenwelzijn. Deze informatie zou via een logo op de verpakking inzichtelijk gemaakt moeten worden.

Je vraagt je misschien af hoe het kan het dat de boeren en de dierenbeschermers dat allebei zien zitten. Waarom willen ze hier op vrijwillige basis, met overheden en marktpartijen naartoe werken? En hoe ziet een dergelijke ordening eruit? Er is toch al een Beter Leven keurmerk?

Grove indicatie voor dierenwelzijn in één oogopslag

 De Dierenbescherming staat voor meer dierenwelzijn voor meer dieren. Beter dierenwelzijn kost meer geld. Dus als een boer meer doet voor de dieren, dan moet daar meer inkomen tegenover staan. Daarom moeten consumenten de manier waarop dieren worden gehouden en hoe ze zijn behandeld, in één oogopslag kunnen terugvinden op het product.

Nu zit er te veel ruimte tussen de praktijk met dieren op de boerderij en het verpakte product. De keuze om een product uit het schap te pakken is in een split second gemaakt. Niemand heeft tijd zich volledig te verdiepen in wat dierenwelzijn is, de claims en logo’s en de betekenis daarvan. In die vrije ruimte ontstaat onduidelijkheid, want er is niet altijd een zichtbaar verband meer tussen wat ik in mijn winkelmandje leg en de stal van de boer, hoeveel dieren hij houdt, of de dieren naar buiten kunnen, en of ze daglicht krijgen.

Ook weet ik op basis van de verpakking lang niet altijd of er bepaalde ingrepen bij de dieren zijn verricht, welke maatregelen er in stallen zijn genomen tegen bijvoorbeeld branden, of de dieren op een diervriendelijke manier worden gevangen en hoe de dieren op transport gaan. Net zo min weet ik hoe lang dat transport duurt, en hoe de situatie in het slachthuis is. Het Beter Leven keurmerk van de Dierenbescherming geeft wel enig inzicht, maar alleen voor het betere deel van de markt. Alles wat ongelabeld is, zegt mij nog altijd niks over de productiemethode, dus waarom zou ik niet op prijs kiezen? Of het geïmporteerd is, en of het wel of niet aan de EU-wetgeving voldoet, is niet duidelijk. 

 

Betere dierenwelzijnsprestaties verdienen een betere beloning

De consument, de politiek en de supermarkten stellen terecht meer eisen aan duurzaamheid en het dierenwelzijn want zoals we het nu doen, betalen de dieren de prijs. Maar niet alleen de dieren, ook de mensen die met die dieren werken. Eisen stellen zonder de financiële ruimte ervoor te creëren lost dan ook niets op. Veel boeren willen echt wel beter dierenwelzijn, maar moeten ook financieel perspectief zien. Het is in de landbouw voor velen hard werken voor weinig geld. Het financieel risico ligt bij de ondernemer en de negatieve gevolgen zijn voor de dieren, maar ook voor het collectief. Via de belasting betalen we voor de kwaliteit van het water, de bodem en de lucht, en de uitkoop van boeren die stoppen en de bankleningen kunnen terugbetalen. Dus collectief betalen we er al voor.

Verbind de keuzes van de boer met de keuzes in de supermarkt

Een link tussen het houden van dieren, het dierenwelzijn, en de inspanningen van de boeren kan worden gelegd via een eenduidige onderliggende markering en labeling. De consument weet zo beter wat hij koopt en waarvoor hij betaalt. De, liefst vaste en korte, productieketen moet de margeverdeling eerlijk regelen. Dan ontstaat er zicht op een beter en duurzaam dierenwelzijn met een beter en duurzamer inkomen. Wordt dat een perfect systeem? Worden alle relevante onderdelen van dierenwelzijn gedekt? Zeker niet. Zal de vrije markt altijd naar het laagste punt zoeken? Zeker wel. Helpt transparantie en prijs naar prestatie, zowel de dieren als de boeren? De Dierenbescherming en LTO denken van wel.