Dieren in de formatie, het kan wel(-zijn)
Over onze inspanningen rondom de komst van een nieuwe regering
Vorige keer schreef ik al vol overtuiging, dat de vooruitzichten voor het opnemen van dieren in de Grondwet gunstig zijn. Maar dat is natuurlijk geen kwestie van verder rustig afwachten. De verkiezingen zijn achter de rug. Het Dierendebat was een succes. De politieke partijen snuffelen nu lustig aan elkaar onder het mom van 'verkennen' en 'formeren'. Dit is juist het moment voor ons om actief te zijn in de lobby en aandacht te vragen voor dierenwelzijn. Ik wil graag eens toelichten, hoe dát nu werkt.

Door: mr. Léon RipmeesterJurist


Lege zetels in Waterloo
Om te beginnen is dit een tijd van kennismaken. Van de 150 Tweede Kamerleden vertrokken er maar liefst 70. Dat betekent letterlijk: verhuisdozen worden ingepakt, bureaus leeggeruimd. Er vertrekken ook persoonlijk assistenten en stafmedewerkers. Er zijn afscheidsspeeches en stoelen in vergaderzaaltjes die plots leeg blijven. Dossierkennis verdwijnt. Idem voor wat betreft soms markante karakters die we inmiddels zo goed hadden leren kennen, inclusief hun persoonlijke voorkeuren op dierenwelzijn. Let's face reality. Verkiezingen zijn het feest van de democratie maar ook een slagveld. Den Haag verandert voor een tijdje in een desolaat Waterloo.
Maar daar zijn de nieuwe Kamerleden! Letterlijk en figuurlijk nog wat zoekende naar hun plek. Het is zaak kennis met hen te maken, en met hun medewerkers. En dat doen we nu dus ook. Vooral de Kamerleden die aan kwesties rondom dieren(welzijn) gaan werken zijn natuurlijk extra interessant. Wat is hun mening over lopende onderwerpen? Wat zijn hun drijfveren? Wat kunnen we wellicht voor elkaar betekenen?
Op diezelfde manier komt er ook altijd wel een moment dat onze directeur-bestuurder Ellen Bien kennismaakt met de nieuwe bewindspersonen op het landbouwministerie. Wie dat is of zijn, staat nu nog in de sterren geschreven. Het is een beetje de tijd van 'ik word genoemd!' en je vangt in de wandelgangen zo hier en daar eens een naam op die het dan meestal juist níét wordt, dus ik val je daar verder maar niet mee lastig.
Gemier met een lemming
Sommige soorten soldatenmieren marcheren letterlijk onstuitbaar in formatie dwars door stad en land op weg naar hun nieuw te stichten kolonie. Daar kunnen formerende mensen die denken doelbewust af te stevenen op een nieuw kabinet nog wat van leren. Er is altijd wel een (in)formateur die zichzelf vroegtijdig als een lemming het ravijn in stort. Ook zijn er partijen die afhaken omdat ze zich totaal niet kunnen vinden in de gekozen marsroute. Tenzij natuurlijk op hun eigen voorwaarden. Er worden metaforen gebruikt als 'een weg zoeken uit het moeras' en 'hier scheiden onze wegen'.
Mijn eigen voormalig hoogleraar staatsrecht, de inmiddels 'bekend van radio en tv zijnde' professor Wim Voermans zal het met me eens zijn, dat we de oorzaak van deze democratisch georganiseerde chaos moeten zoeken in het geweldig Nederlandse fenomeen genaamd 'ongeschreven staatsrecht'. Spreken is zilver, maar opschrijven is goud, zou ik daarover willen opmerken.

Toch is ook dat zeker geen zaak van dan maar stilletjes langs de zijlijn afwachten wat er uitkomt. De rode lijn is hier, dat er eerst een informateur komt, vervolgens een formateur en dat dit leidt tot een nieuw Kabinet met een bijbehorend regeringsprogramma (of '-akkoord' of '-verklaring', het is goede gewoonte geworden het ding telkens anders te noemen). Het is zaak om goed in te schatten welke puzzel er in de achterkamertjes wordt gelegd, en hoe 'dierenwelzijn' daarin past. Wat in die zin gemakkelijk is (of beter: lijkt), omdat dieren er eigenlijk voor alle politieke partijen wel toe doen, en ook maar weinigen echt tegen het verbeteren van dierenwelzijn zijn.
Toch blijft het de uitdaging om ons te mengen in de forse informatiestroom die richting (in-)formateur gaat, (ik hoorde dat het de vorige keer om ruim 1600 brieven ging) zonder dat onze inbreng keurig afgestempeld door een hondstrouwe postkamermedewerker onderop een of andere stapel verdwijnt. Daarvoor moeten we dan wel precies dé uitstekende brief schrijven die dé goede dierenwelzijnsonderwerpen in dé goede context belicht.
Zie ook: Do Lemmings Really Commit Mass Suicide? | Britannica.
Het spook van de verschillende tekstversies
Zo'n tekst aan de (in-)formateur vereist dan ook wat afstemming. Welke onderwerpen noemen we wel, welke niet? Wat leggen we over hun onderlinge samenhang uit, zodat deze gezien wordt? Moet het zoals 'Het Grote Lobbyboek' voorschrijft vooral een korte brief zijn met slechts enkele punten, of vinden we dat er ditmaal aanleiding is om een wat breder pallet aan prangende (en deels ook: achterstallige) dieren-onderwerpen te schetsen? Spoiler alert; we kozen inderdaad voor dat laatste.
Daarbij mag je je gerust de gebruikelijke kantoortaferelen voorstellen. Zo houd ik mijn collega's wel eens voor, dat spoken niet bestaan, behalve dan wat ik het Spook van de Verschillende Tekstversies noem. Vinden ze grappig. Tot ze er achter komen dat dit spook echt bestaat! Het verstopt zich bij voorkeur in OneDrives, gedeelde mappen, mails met nagekomen input, en berichtenwisselingen waarin iemand nu net wel/niet was meegenomen. Het manifesteert zich dan bij voorkeur op het meest ongunstige moment, denk aan vlak voor een deadline. 'Dus we kunnen de definitieve brief nu verzenden?' - en dat er dan (BOE!) opeens angstkreten klinken. "Ik zie mijn comments niet terug!" of "Maar ik dacht dat we de tweede versie in de OneDrive zouden gebruiken?" of -oh horror, horror horror!- "Sorry, maar toch nogmaals graag even aandacht voor...".
Los van dit soort perikelen, die we uiteraard altijd glansrijk doorstaan, is het voor ons ook zaak dat de tekst inhoudelijk van hoog niveau is, getoetst is op juridische mogelijkheden. Helemaal past binnen ons gedachtengoed als Dierenbescherming en voor lobby- en communicatie-doeleinden helemaal top is. Zonder over te willen komen als een commercial voor een gerenommeerd Zwitsers horlogemerk, maar dát is zeg maar onze succesformule zoals we deze al sinds 1864 gloedvol hanteren. Dan pas ons kwaliteitsstempel erop en een gouden strik om de brief!
Tadaa- daar is ie' dan!
Ook top voor communicatie: vandaar ook dat ik er nu in dit -toegegeven: verzoeknummertje van de persredactie- graag wat met je over deel in deze blog. Jazeker! We zijn in het kader van de formatie keihard aan de slag voor de dieren, ook al is dat misschien niet op ieder moment even zichtbaar. Er staat het nodige op het spel voor dieren(welzijn) de komende regeerperiode. Verondersteld dat de regeringsverklaring (of: -akkoord, -programma, -declamatie, -social media post of -luisterboek etc.) zijn verwachtingen over een het-kan-wel positieve insteek waarmaakt, dan verwacht ik zéker zaken terug te zien ten gunste van dieren. Het is in de stortvloed aan informatie richting de (in-)formateur altijd belangrijk om waar mogelijk ook krachten te bundelen met anderen. Dat maakt een gezamenlijk gedragen boodschap eenvoudigweg sterker.
Vandaar dat we onze brief aan informateur Buma samen opstelden met de Dierencoalitie, waarmee we eerder ook het succesvolle Dierendebat organiseerden. Trots wil ik hierbij het resultaat met je delen.
Brief aan de informateur - dierenwelzijn
Lobby rondom de komst van een nieuw kabinet is wat dat betreft een beetje als met een verlanglijstje voor Sinterklaas. Je moet er om te beginnen wel om vrágen. En dat moet je slim doen, want van al te veel of te dure cadeaus of te lange lijstjes wordt Sint (lees hier; worden de formatie-pieten) niet zo blij. Vol verwachting klopt ons hart voor dieren!
