Dieren eindelijk in de grondwet, hoera!

Ik heb al het verkiezingsgeweld maar even wat afgewacht. Nu het electorale stof wat is neergedaald en de laatste poststemmen zijn geteld, wil ik er toch graag aandacht voor vragen: We gaan dieren eindelijk een plek geven in de Grondwet! Boem-paukeslag, trompetgeschal, confettikanonnen all over the place. Knallende kurk in je feestkapsel. Yes, we did it!

Een optelsom van pientere peilingen

Ik durf daar zo stellig over te zijn, omdat alle harde gegevens, maar ook alle politieke logica die kant op wijzen. Uit een opiniepeiling die we voorafgaand aan de verkiezingen onder de Nederlandse bevolking hielden, bleek maar liefst 58 procent van de Nederlandse bevolking vóór dieren in de Grondwet te zijn.

Dat was nooit eerder gepeild. En nu kan ik wel zeggen dat ik dit natúúrlijk wel had verwacht, maar het is voor veel mensen misschien best een wat abstracter onderwerp. Een onderwerp bovendien, dat in de verkiezingscampagnes ook bepaald geen hoofdrol speelde (over stikstof en woningbouw hebben we inmiddels allemaal een mening...). Blijkbaar voelt het voor een ruime meerderheid van de Nederlanders heel logisch om dieren een plek te geven in de Grondwet. Extra bijzonder eigenlijk. En het ontroerde me. Zeker toen we er zelfs nog een mooi radiospotje aan besteedden.

Nu is de kern van verkiezingen (nee, van de hele democratie!) natuurlijk dat 'de meerderheid beslist'. Ik ga er wat dat betreft vanuit, dat de nieuwe regering met dieren in de Grondwet aan de slag gaat. Waartoe onze directeur Ellen Bien vorige week de formerende partijen alvast opriep: Spreek af dat je het opnemen van dieren in de Grondwet gaat verkennen. Precies, dat is de rol die past bij een ambitieuze, nieuwe regering, die verstandig (en dan bedoel ik eigenlijk ook: welwillend) om moet gaan met wat de Nederlandse bevolking in meerderheid wil. Laat de discussie over dieren in de Grondwet dus maar losbarsten.

Wat de formerende partijen, cq. de nieuwe regering, ermee moeten is één ding. Maar ik signaleer ook dat er, afgaande op de Dierenkieswijzer, een ruime kamermeerderheid is voor het onderwerp. Namelijk: D66 (26 zetels), PVV (26 zetels), Groen Links-PvdA (20 zetels), Partij voor de Dieren (3 zetels), SP (3 zetels) en Volt (1 zetel). Maakt samen 79 zetels. Waarbij opgemerkt moet worden dat niet alle partijen de Dierenkieswijzer hebben ingevuld, en dat andere partijen nog een afgewogen standpunt over het onderwerp moeten bepalen.

De voorstanders die betrokken zijn bij de formatie en de uiteindelijke nieuwe regering doen er verstandig aan, dit mooie onderwerp te bepleiten voor het nieuwe regeerakkoord. En de fracties in de Tweede Kamer, ook de oppositiepartijen, zou ik natuurlijk van harte willen uitnodigen: Jaag de boel zo nodig vooral verder aan en kom met een concreet initiatiefwetsvoorstel!

Ook lokaal werk aan de winkel

Ja, ik zou het zelfs nog wel wat durven verbreden. Een Grondwetartikel dat het zwaarder meewegen van de belangen van álle dieren voorschrijft. Dit is zeker niet alleen relevant voor de landelijke overheid.

Het zou dan ook gelden voor onder meer gemeenten, provincies, waterschappen. Dus ook dáár zijn dieren, inwoners, bestuurders en ambtenaren enorm geholpen met een duidelijke basis om bijvoorbeeld hun dierenwelzijnsbeleid op te baseren, en beter afgewogen keuzes te maken. Dus lokale bestuurders en politici: dring er vooral op aan dat hierin iets geregeld wordt richting jullie collega's in Den Haag!

Bedankspeech in de maak

Nee, een grondwetswijziging is zeker niet zomaar gerealiseerd. Het moet bijvoorbeeld niet één maar twee keer door de Eerste en Tweede Kamer worden behandeld. Maar goed, kom maar op. Alleen al de discussie over het onderwerp: 'welke plek geven we dieren in ons staatsbestel?' – en dan dus twee mooie discussies voor de prijs van één – is enorm waardevol. Ondertussen denk ik alvast na over een bedankwoordje – namens de dieren – voor als het eenmaal zover is.

Een samenvatting met wat snapshots

Ik heb in dat verband alvast wat op een rij gezet 'uit eigen werk', want dat gaat ver terug. Daarover zal ik t.z.t. meer uit de doeken doen. Het deed me in elk geval een beetje denken aan de oude, analoge (en vooral inmiddels vergeelde) fotoalbums uit mijn kindertijd. Toen plakten onze ouders analoge foto's in dikke fotoalbums. Als het tegenzat 'artistiek' schuin of als collage gerangschikt, en met een plechtig doch knullig handgeschreven onderschrift eronder waarvoor je je op enig moment ging schamen. 'Léon eet zijn eerste frietjes - Camping Haamstede1982", 'Huilend op het sleetje in de sneeuw', 'Schoolmusical 1989 - Léon = achterste kabouter met wattenbaard'. Puur fictieve voorbeelden uiteraard.

Tegenwoordig is internet ons oneindige fotoalbum. Wat 'dieren-in-de-grondwet'-zaken betreft, waarvoor ik me allerminst schaam (!) en die hopelijk de politici en ook jou als lezer wat extra inspireren, zou ik tot slot alvast de volgende digitale collage willen delen:

• Een van mijn eerste blogs, waarin ik wees op België als goed voorbeeld: België (is er een plaats in het wetboek waar de dieren staan?)
• Ik herhaalde later de oproep om het onderwerp op te pakken, maar nu met Slovenië als goed voorbeeld: Nederland in de gele trui graag!
• Tijdens het afgelopen Dierendebat werd er door de aanwezige kandidaat-kamerleden gediscussieerd over het opnemen van dieren in de Grondwet. Mijn collega's wisten me zover te krijgen om het nog eens rustig uit te leggen via een video.
• Ook schreven onze bestuurder Ellen Bien en ik er deze ingezonden brief over op Dierendag.
• En voor wie de daarop volgende discussie of het hele Dierendebat nog eens terug wil zien deze 'panoramafoto' en dit nieuwbericht: Dierendebat 2025: vooral hobbyjacht zorgt voor felle discussie

Passend onderschrift hierbij. D66 won de verkiezingen met de slogan 'Het kan wél!'. In overtreffende trap zou ik over dieren in de Grondwet willen zeggen: Het kan en moet zéker!