Dierenbescherming roept politici op tot duidelijkheid in belang van dieren en boeren

Een amendement van de PvdD en een amendement van D66 en VVD spelen een hoofdrol. Aangevuld met andere amendementen en moties zou er in grote lijnen uit kunnen komen wat de voorzitter van het stakeholderoverleg Dierwaardige Veehouderij aan de Tweede Kamerleden heeft gevraagd om de veehouderij tussen nu en 2040 stapsgewijs dierwaardiger te maken. Het amendement van de PvdD is het meest expliciet en precies over de behoeften van dieren per diersoort, maar ook het amendement van D66 en VVD zorgt al voor meer duidelijkheid dan het voorstel van minister Adema van Landbouw. De Dierenbescherming roept de Tweede Kamerleden op duidelijke keuzes te maken in het belang van de dieren en van de veehouders.

Boeren en marktpartijen willen wel, maar overheidsbeleid is onduidelijk

De afgelopen jaren is het dierenwelzijn in de veehouderij verbeterd. Een grote systeemverandering naar een dierwaardige veehouderij vergt dat naast de boeren ook de marktpartijen, de overheid en de consumenten hieraan fors bijdragen. Als markt en overheid meewerken aan stabiele prijzen en duidelijke meerjarendoelen dan kunnen de boeren de benodigde investeringen gaan doen.

De meeste boeren en de marktpartijen willen wel. Sommigen hebben hierover zelfs al verregaande afspraken met de Dierenbescherming gemaakt, maar duidelijkheid over het overheidsbeleid ontbreekt nog. Dat zet alles op losse schroeven. De onzekerheid over wat er met de veehouderij moet gebeuren duurt al veel te lang.

Wetsvoorstel minister geeft onvoldoende duidelijkheid

In 2021 is in de Wet Dieren de tekst opgenomen dat veehouderijsystemen dieren niet mogen beperken in hun welzijn. Dat is heel duidelijk, maar minister Adema van landbouw vindt dat deze wetstekst te resoluut is en tot grote problemen in de uitvoering en handhaving gaat leiden. Hij wil deze tekst daarom vervangen door de bepaling dat hij met nadere wettelijke regels zal komen. Volgens hem in de geest van de tekst van de PvdD maar dan wél goed uitvoerbaar en handhaafbaar.

De minister heeft bij de Tweede Kamer een voorstel ingediend, waarbij hij van de nadere wettelijke regels alleen een contourenschets geeft. Hij stelt enige kortetermijnmaatregelen voor die de markt volgens hem zelf wel kan absorberen. Kortom, weinig voor de dieren, met alle kosten voor de boeren. Hij vraagt eigenlijk de Kamerleden de duidelijkheid van de tekst van de PvdD in te ruilen voor contouren die later nog ingevuld moeten worden.

Omdat het Kabinet gevallen en demissionair is laat Adema ook weten nu niet aan te kunnen geven wat de overheid aan middelen beschikbaar stelt. Het voorstel van de minister ontbeert de duidelijkheid en de overheidsmiddelen waar dieren en boeren nu juist naar snakken. Sterker nog: het zet de verkeerde toon voor dieren en voor boeren.

Dierenbescherming vraagt Tweede Kamer om kwaliteit en duidelijkheid

De Dierenbescherming heeft, in lijn met de voorzitter van het stakeholderoverleg Dierwaardige Veehouderij, de Tweede Kamerleden voor de behandeling van het voorstel van Adema een aantal zaken gevraagd, te weten:

• Een duidelijke visie op hoe de veehouderij in 2040 er dierwaardig uit komt te zien;
• Duidelijke doelen op weg naar 2040;
• Niet alleen regels voor de boeren, maar regels voor alle betrokken partijen. Een systeemverandering dus.
• De nodige overheidsmiddelen om veehouderij, marktpartijen en consumenten te ondersteunen bij de systeemverandering naar een dierwaardige veehouderij;
• Een onafhankelijke autoriteit die de voortgang van het doorvoeren van dierenwelzijnsmaatregelen monitort, adviezen hierover geeft en zo nodig partijen aanspreekt als zij achterblijven in hun inspanningen.

Spannend of een Kamermeerderheid de benodigde duidelijkheid wel gaat scheppen

Maar liefst twee halve dagen op 4 en 11 maart debatteerde de Tweede Kamer over het voorstel van minister Adema. Zij dienden daarbij een groot aantal amendementen en moties in, in een poging meer duidelijkheid te scheppen. Een amendement van de PvdD en een amendement van D66 en VVD spelen daarbij een hoofdrol.

Beide amendementen maken het streefbeeld 2040 voor een dierwaardige veehouderij helder. In het amendement van de PvdD worden de doelen op weg naar 2040 heel concreet per diersoort aangegeven. Het amendement van D66 en VVD houdt het bij vrij algemene doelen voor alle diersoorten, en besteedt meer aandacht aan de economische context.

Naast deze amendementen liggen er moties om het Transitiefonds voor de landbouw naast stikstof, klimaat en natuur ook open te stellen voor dierenwelzijn. Dit, te beginnen met geld om pilots op te zetten voor dierenwelzijnsmaatregelen die eerst nog op praktijkbedrijven getest moeten worden. Ook ligt er een motie om een onafhankelijke autoriteit in te stellen.

Grote vraag is nu welk van de beide amendementen het gaat halen en of genoemde moties ook aangenomen gaan worden. Alles beter dan het te vage voorstel van minister Adema.