Dubbel gevoel bij hoofdlijnenakkoord

Vannacht kwam, een half jaar na de verkiezingen op 22 november 2023, het hoofdlijnenakkoord naar buiten van de vier formerende partijen. Hierin, zoals verwacht, veel aandacht voor onderwerpen zoals migratie, asiel, bestaanszekerheid, zorg en stikstof. Maar over dierenwelzijn staat er erg weinig in. Dat neemt niet weg dat er op het vlak van dierenwelzijn belangrijke uitdagingen liggen voor een nieuw kabinet. Om te beginnen met een dierwaardige veehouderij, het sluiten van de jacht (op nu nog vrij bejaagbare wildsoorten), het verplicht chippen van katten en regels over huisvesting, voeding en medische zorg van huis- en hobbydieren.

Dierwaardige veehouderij

Hoopgevend is dat de formerende partijen expliciet in het hoofdlijnenakkoord hebben aangegeven verder te gaan met werken aan een dierwaardige veehouderij, zij het op langere termijn. Dat is, kort gezegd, een veehouderij waarin dieren niet meer aangepast worden aan het houderijsysteem maar het houderijsysteem wordt aangepast aan de dieren. Dat vergt echter dat alle partijen in en rond de veehouderij meewerken aan een systeemverandering.

Onder het Kabinet Rutte IV zijn hiertoe onderhandelingen in gang gezet over een Convenant Dierwaardige Veehouderij en een wijziging van de Wet dieren. Maar door de val van dat kabinet zijn die onderhandelingen op een laag pitje gezet en gestagneerd. Recent sprak de Tweede Kamer uit hiermee verder te willen.

In het hoofdlijnenakkoord wordt over dierwaardige veehouderij echter nog alleen gesproken in algemeenheden en ontbreekt de financiële bijlage. Niet duidelijk is of er overheidsgeld gereserveerd wordt om bij te dragen aan de realisatie. Te beginnen met geld voor kortlopend praktijkonderzoek en met een voorstel om een dierenwelzijnsautoriteit in te stellen die de voortgang van de stelselherziening gaat monitoren en stimuleren. Ook is nog onduidelijk of het transitiefonds, dat recent door de Tweede Kamer mede voor maatregelen op het gebied van dierenwelzijn in de veehouderij was opengesteld, in stand blijft.

In het hoofdlijnenakkoord is de wens uitgesproken om lange veetransporten aan banden te leggen. Hier is de Dierenbescherming uiteraard blij mee, want hoe langer diertransport duurt hoe meer stress, uitputting, dorst, honger, verwonding, ziekte en zelfs sterfte hun tol onder de dieren gaan eisen.

Jacht op in het wild levende dieren

De in het wild levende dieren komen er in het hoofdlijnenakkoord bekaaider vanaf. Zo wordt niet het voornemen uitgesproken om de jacht op de vijf vrij bejaagbare soorten (haas, fazant, wilde eend, konijn en houtduif) te sluiten, ondanks dat de staat van instandhouding van deze soorten ongunstig is. De Dierenbescherming roept het nieuw te vormen Kabinet op die jacht zo spoedig mogelijk te sluiten.

Chipplicht voor katten

De chipplicht voor katten, aangekondigd door demissionair minister Adema, is niet opgenomen in het hoofdlijnenakkoord. Het is echter al toegezegd beleid en we gaan ervan uit dat dit dan ook uitgevoerd gaat worden, zodat verdwaalde katten terug kunnen naar hun eigenaar en de zwerfkattenproblematiek drastisch wordt teruggedrongen.

Huis- en hobbydieren

Ook is de Dierenbescherming teleurgesteld dat er niet is besloten om rondom het houden van huis- en hobbydieren duidelijke regels op te stellen voor normen voor huisvesting, voeding en medische zorg. Hier hebben we de formerende partijen ook, onder andere, expliciet om gevraagd.

Geen regels voor proefdieren

Ook voor de 450.000 proefdieren in ons land, een aantal dat al jarenlang stabiel is, zien we niets in het hoofdlijnenakkoord. We dringen er bij de formerende partijen en het nieuw te vormen Kabinet op aan verdere stappen te zetten ter vermindering van het proefdiergebruik.

Visserij

In het hoofdlijnenakkoord wordt visserij expliciet benoemd, helaas zien we daar geen enkele aandacht voor het welzijn van deze dieren. De Dierenbescherming dringt al jaren aan op maatregelen om het lijden van vissen bij de vangst en doding te verminderen of bij voorkeur te voorkomen. We dringen er bij de partijen dan ook op aan om dit een belangrijke plek te geven bij de uitwerking van hun plannen voor deze sector.

Voortvarend dierenwelzijnsbeleid voor alle dieren

Samengevat heeft de Dierenbescherming dus een gemengd gevoel over het hoofdlijnenakkoord, maar gaan we ervan uit dat een nieuw Kabinet belangrijke dierenwelzijnskwesties oppakt, en dat anders de Tweede Kamer dit zal vragen. ”Wellicht komen er nog meer dierenwelzijnsonderwerpen aan bod in een nadere uitwerking van dit akkoord”, aldus Ellen Bien, directeur van de Dierenbescherming. ,,Maar hoe dan ook verwachten we van een nieuwe regering een voortvarend dierenwelzijnsbeleid voor alle dieren, en helpen wij daar natuurlijk graag aan mee.”