Een dagje dierenwelzijn in de rechtbank

Een dagje rechtbank

Ik woonde de zitting als toehoorder bij. Hoewel ik in mijn loopbaan toch aardig vaak in rechtbanken ben geweest, was het nu alweer enige tijd geleden. Op de gangen zag ik de ernstige bedrijvigheid van mensen die wachtten op de behandeling van hun zaak. Advocaten die toga's aantrokken, en nog wat laatste overleg pleegden met hun cliënten. Ik zag koffers met lijvige dossiers. Er was een gestreste bode die de toestroom van belangstellenden amper aankon. De koffie was niet al te best, de lunch een matige snelle hap. Het net wat te krappe zittingzaaltje warmde gedurende de dag behoorlijk op. Allemaal héél herkenbaar. De rechters waren goed voorbereid en scherp (géén zekerheidje helaas, weet ik uit ervaring) en zoals het hoort soms gortdroog in hun commentaren. Een rechtbank is een ziekenhuis voor juridische geschillen. Laat ik eerlijk zijn; ik houd er wel van.

In de rechtszaal

De voorzitter van de rechtbank (juister: het College van Beroep voor het bedrijfsleven - CBb) verexcuseerde zich voor de "beetje chaotische setting" en stelde de aanwezigen een "organische behandeling" van alle zaken in het vooruitzicht. Dit bleek neer te komen op een volledige werkdag vol afwisselende discussies, vragen, schorsingen, nog meer discussie (met sprekers vanuit de zaal), antwoorden en nieuwe vragen over weer andere deelonderwerpen. Voor het beeld: het ging dan ook over procesvragen, vragen over de ontvankelijkheid van partijen, bevoegdheden, aard van de bestreden besluiten, welk oordeel wordt waarover nu precies van de rechter gevraagd, Europeesrechtelijke randvoorwaarden etc.

Aangevoerde argumenten

Op inhoud ging het vooral over de methodiek die was gehanteerd om de lijst met als huisdier te houden zoogdiersoorten vast te stellen. Het Ministerie van LVVN verdedigde de gekozen aanpak, waarbij ook deskundigen aan het woord kwamen die alle soorten hadden beoordeeld. Ook anderen, waaronder Stichting AAP, lichtten hun steun voor de lijst toe. Hoewel vanuit de partijen die beroep hadden ingesteld werd opgemerkt dat men "op zich niet tegen een positieflijst is, maar wel tegen déze lijst", bleef wat mij betreft de vraag toch een beetje in de lucht hangen; wat beoogt men nu precies met deze beroepszaken? Ik ben geneigd om te denken dat dit dan toch de commerciële belangen zijn van een zo ruim mogelijke handel in dieren, en de wat specifiekere belangen van liefhebbersverenigingen van met name wat meer exotische diersoorten.

Dierenbescherming positief over de lijst

Wat de Dierenbescherming betreft mag helder zijn dat we – eindelijk! – de komst van de huis- en hobbydierenlijst voor zoogdieren zéér belangrijk vinden, en vooral graag willen dat er wordt doorgepakt op aanvullende lijsten voor vogels en reptielen. De lijst vormt een hoeksteen voor verantwoord huisdierbezit in Nederland. En overigens ook voor de dierenwelzijnswetgeving voor gehouden dieren. Los van dierenwelzijn is de positieflijst ook van groot belang voor de gemiddelde, goedbedoelende 'gewone' huisdierbezitter, voor dierenopvang en -vervoer, het tegengaan van misstanden en incidenten in gemeenten, het beschermen van de natuur tegen verwilderde exoten etc. De komst van de lijst werd al in 1992 in de wet vastgelegd. Uiteindelijk bleek er meer dan 30 jaar nodig om tot een passende, afgewogen lijst te komen. Ik zou denken dat deze nu robuust en nogal 'state of the art' is, en méér dan voldoet aan de juridische kaders waaraan het besluit nu getoetst wordt. Ondanks allerhande bezwaren en tegenwerpingen – groot en klein – die tijdens de zitting werden opgeworpen.

Het vervolg: nog geen uitspraak, wel een cliffhanger

Maar goed, ondanks dat ik alle vertrouwen heb in een goede afloop, heb ik het niet voor het zeggen. We moeten nu afwachten hoe de rechters in al hun wijsheid alles wat gezegd is gaan wegen en beoordelen. Hoewel ik mij beroepshalve dus wel heb vermaakt met 'een dagje rechtbank' staat er natuurlijk vooral wel écht iets op het spel hier. Het gaat hier om een eindoordeel op een voor dierenwelzijn van gehouden dieren cruciaal onderwerp.

Ik had mijn 'rechtbankverslag' willen afsluiten met de traditionele zin: "Op datum X doet de rechter uitspraak". Maar helaas. De rechter bepaalde dat er eerst nog een schriftelijke ronde komt waarin partijen kunnen reageren op elkaars stellingen, waaronder een nagezonden rapport. Hoe lang partijen daarvoor nodig denken te hebben? Ook daarover is volop discussie. De rechter moet de reactietermijn op het moment dat ik dit schrijf nog bepalen. Ik schat in dat de uitspraak al met al niet eerder te verwachten is dan in de loop van dit najaar. Spannend! De zitting eindigde derhalve met een heuse ‘cliffhanger’.

Meer informatie over de positieflijst