Fokverbod dolfijnen is een goed begin van een nieuwe dierentuinvisie
Principiële doorbraak in het denken over dierentuindieren
De Dierenbescherming is blij met het aangekondigde fokverbod en uitsterfbeleid voor dolfijnen. Daarmee wordt erkend dat niet iedere diersoort geschikt is om in een dierentuin te houden. De Dierenbescherming wil dat dit uitgangspunt ook een centrale plek krijgt in de eerder deze week aangekondigde herziening van de regelgeving voor dierentuinen. Het dierwaardig houden van dieren moet bij die herziening een harde randvoorwaarde zijn.
Door: Anne van den Ende & Niels KalkmanStrategisch beleidsadviseur dierenwelzijn & persvoorlichter
Vanmorgen maakte staatssecretaris Silvio Erkens (LVVN) bekend dat het kabinet ‘op termijn wil stoppen met het houden van dolfijnen in Nederland’. Er komt een fokverbod en voor de 22 dolfijnen die nu in het Dolfinarium verblijven, moet een goede toekomst en blijvende zorg worden geregeld. Dat is een aanvulling op de plannen die Erkens eerder deze week aankondigde om de regelgeving voor dierentuinen te herzien. De Dierenbescherming juichte die aankondiging al toe, maar is blij dat de invulling nu concreter wordt.
Dolfijnen horen in het wild
Dolfijnen zijn namelijk bijzonder sociale en intelligente dieren die in zee grote afstanden afleggen, diep duiken en met geluid hun omgeving verkennen. In een bassin zijn hun bewegingsruimte en de mogelijkheden voor hun soorteigen en sociale gedrag aanzienlijk beperkt. Ook de akoestische omgeving verschilt sterk van die in zee. Geluid weerkaatst in bassins, terwijl dolfijnen zogenoemde echolocatie gebruiken om hun omgeving waar te nemen. De Dierenbescherming vindt het daarom absoluut onverantwoord om dolfijnen voor shows en recreatie in gevangenschap te houden. Het is niet mogelijk om in een dolfinarium voldoende tegemoet te komen aan de complexe behoeften van deze dieren.
Niet iedere diersoort kan een goed leven leiden in een dierentuin
Met dit besluit wordt een belangrijke denkstap gezet. Niet langer is de vraag alleen hoe we dieren beter kunnen houden, maar ook óf we een bepaalde soort überhaupt wel in een dierentuin zouden moeten houden. Die vraag moet breder gesteld worden. Ook andere dierentuindieren komen in aanmerking. Bij de herziening van het vergunningenstelsel moet wetenschappelijk worden beoordeeld welke soorten geschikt zijn om in dierentuinen te houden, met positief welzijn van dieren als harde randvoorwaarde.
Een hogere lat hoeft dierentuinen niet minder aantrekkelijk te maken. Ook met films, natuureducatie en innovatieve technieken zoals virtual reality kunnen bezoekers worden geïnspireerd door wilde dieren en natuur.
Zorgvuldige overgang, maar geen eindeloos uitstel
Het fokverbod met uitsterfbeleid brengt ook verantwoordelijkheid met zich mee voor de dolfijnen die nu in gevangenschap leven. Zij kunnen namelijk niet zomaar worden teruggezet in het wild. Er moet worden voorkomen dat dieren nog jarenlang moeten verblijven in omstandigheden waarvan we weten dat die onvoldoende aansluiten bij hun behoeften.
In Europa ontstaan daarvoor nieuwe initiatieven. Zo heeft het San Paolo Dolphin Refuge in Italië onlangs de laatste vergunningen gekregen om dolfijnen uit gevangenschap op te vangen in een zeereservaat. En in Portugal is deze zomer het Pangea Elephant Sanctuary geopend, waar olifanten uit gevangenschap een leven in een veel natuurlijkere omgeving kunnen krijgen. Dit laat zien dat er Europese alternatieven ontwikkeld kunnen worden, al is de beschikbare opvangcapaciteit op dit moment nog beperkt. Daarom moet Nederland zich actief inzetten voor meer geschikte opvangplekken, waar dieren meer ruimte en mogelijkheden voor natuurlijk gedrag krijgen, met deskundige zorg. De Dierenbescherming zal zich samen met andere betrokken partijen hard inspannen voor verantwoorde en duurzame oplossingen voor de dieren.
Lees ook: Dierentuinen hebben hun maatschappelijke rol waar te maken
