Rust is nodig in 'de kraamkamer van de natuur'

We noemen deze periode van ongeveer half maart tot half juli ook wel 'de kraamkamer van de natuur'. Dieren krijgen jongen en hebben ruimte nodig om hun kroost veilig en gezond op te laten groeien. Ze zijn daarom extra kwetsbaar, want alle energie gaat hier naartoe. Het broed- en geboorteseizoen wordt steeds belangrijker, juist omdat het slecht gaat met de natuur. Daarom moeten we deze tijd van het jaar extra voorzichtig zijn als we te gast zijn in de natuur.

Tip 1: Maak een beetje plek voor ze

Het aantal vlinders, vogels, insecten, padden, konijnen, hazen en andere wilde dieren in Nederland is de afgelopen jaren sterk afgenomen. Of je nu een achtertuin hebt ter grootte van een voetbalveld of een klein balkonnetje: met een paar simpele trucs kan iedere buitenruimte worden omgetoverd tot een diervriendelijk paradijsje.

Hoe meer tegels, hoe minder dieren. Voor wie lekker in zijn tuin wil zitten, is een terras onmisbaar, maar laat daarbij zeker ook ruimte over voor groen in je tuin. Zo vinden dieren beschutting, voedsel en een plek om te scharrelen. Maai het gras minder vaak en laat blaadjes liggen, want dat is goed voor de insecten en de egels die wakker worden. Gebruik zeker geen insecticiden in je tuin. Lees hier nog meer tuintips.

Gebruik geen robotgrasmaaier. Dit apparaatje maakt elk jaar weer bloedige slachtoffers onder egels, vogels en andere kleine dieren. Wil je toch een automatische grasmaaier gebruiken? Controleer dan eerst het terrein op (jonge) egels en andere kleine dieren die onder de grasmaaier terecht zouden kunnen komen. Of schaf een robotgrasmaaier aan met een extra sensor die dieren detecteert.

Ben je zelf met de grote schoonmaak gestart? Let dan op wat je gebruikt in de tuin, want sommige middeltjes zijn erg slecht voor de natuur. Het is bijvoorbeeld verboden om groene aanslag te verwijderen met schoonmaakazijn.

Onze meldkamers worden regelmatig gebeld over vogelnestjes die ‘in de weg zitten’. Het is strafbaar om een nest weg te halen, omdat inheemse vogels in Nederland beschermd zijn. Je zult deze maanden even geduld moeten hebben en er zit niets anders op dan te genieten van de bedrijvigheid en het vrolijke gefluit.

Tip 2: Gedraag je respectvol als gast in de natuur

Als het zonnetje weer schijnt, gaan we er zelf ook graag op uit. Maar zeker in deze periode zijn wij te gast in de natuur. In de lente hebben reeën, vossen, hazen, vogels en andere dieren de ruimte nodig om hun jongen veilig en gezond op te laten groeien. Blijf dus op de paden en houd je hond aan de lijn als er een aanlijnplicht is.

Vanwege de wolf is het ook in sommige losloopgebieden inmiddels verplicht je hond aangelijnd te houden. Zo geldt sinds deze maand op een groot deel van de Utrechtse Heuvelrug een aanlijnplicht. Dit is besloten om de kans op confrontaties tussen mens, wolf en hond te verkleinen. Andere gebieden, zoals de Amsterdamse Waterleidingduinen, hebben delen afgesloten om bijvoorbeeld jonge vosjes te beschermen. Heb jij een vaste wandelplek? Kijk dan van tevoren even welke regels er nu gelden.

Rijd je in het buitengebied? Houd jezelf en dieren veilig door je aan de snelheidslimieten te houden en goed op te letten. Jonge dieren zijn onervaren en kunnen onverhoeds oversteken. Zie je in de verte al wild op de weg lopen? Rijd langzamer (als het kan) en zet je alarmlichten aan voor het verkeer achter je en als waarschuwing voor de dieren. Houd er rekening mee dat deze dieren vaak niet alleen zijn en het dus goed kan zijn dat er meerdere dieren volgen zodra de eerste is overgestoken.

Wees extra alert de dagen nadat de klok is verzet in de nacht van 29 op 30 maart. Ook in het wild levende dieren zoals herten, reeën, zwijnen en andere dieren hebben namelijk een klok. Ze weten normaliter dondersgoed wanneer ze wel en niet (relatief) veilig wegen kunnen oversteken. Hun biologische klok en hun gehele leefritme is namelijk aangepast aan de mens (met helaas ook wildaanrijdingen als groot gevaar) als zeer grote factor om rekening mee te houden. De eerste werkdag nadat wij de klok verzetten, resulteert dat direct in meer wildaanrijdingen.

Kom je een schaap op z'n rug tegen? Door een zware vacht of omdat ze drachtig zijn, zijn ze topzwaar en kunnen ze niet meer zelf overeind komen. Snel hulp bieden is noodzakelijk, anders kan het schaap doodgaan. Let dus goed op of je een schaap in nood ziet. Kijk hier hoe je schapen kan helpen.

Tip 3: Help dieren in nood ...

... maar weet wanneer ze niet in nood zijn

Diervriendelijk betekent soms ook helemaal niets doen. Regelmatig krijgen onze wildopvangcentra dieren binnen die met de beste bedoelingen zijn 'gered', terwijl dat niet nodig was. Daarom is het belangrijk te weten wanneer je wel en niet moet ingrijpen. Het nummer 144 is er ook voor overleg als je twijfelt of je moet helpen, maar met onderstaande tips kun jij al een hoop diervriendelijke keuzes maken.

Laat jonge haasjes met rust. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, graven hazen geen holen, zoals konijnen doen. Als je gaat wandelen en je zo'n klein haasje open en bloot aantreft in het veld, kun je ervan uitgaan dat moeder haas doorgaans in de buurt is.

Zie je een jonge ree? Die is niet in de steek gelaten, maar wacht op zijn moeder die voedsel zoekt. Houd afstand, zorg ook dat je hond niet in de buurt komt en loop gewoon door.

In deze tijd kun je ook de eerste jonge vogeltjes op de grond tegenkomen. Ook dan hoeft er niks aan de hand te zijn. Als ze groot genoeg zijn, moeten ze leren leven in de natuur en dat lukt niet vanuit het nest. De oudervogels begeleiden hun kroost vanaf de grond waar ze leren lopen, springen, vliegen en eten zoeken. Er zijn natuurlijk ook gevallen waarbij vogeltjes te jong uit het nest vallen en niet meer worden verzorgd door hun ouders of waarbij vogeltjes gewond raken of wees worden. Dan is het een ander verhaal en hebben ze hulp nodig. Kijk hier wanneer een vogel je hulp wel of niet nodig heeft.

In deze prachtige tijd van het jaar is er veel te zien en te beleven in de natuur. Met een beetje hulp in de tuin en extra voorzichtigheid in natuurgebieden kunnen de dieren hun gang gaan en kunnen wij daar – op gepaste afstand – van genieten.