Met recht zorgen voor dieren

Een analyse met antwoorden

In mijn vorige blog stelde ik al: dieren vragen om meer antwoorden als het gaat om onderzoek en onderwijs naar het dierenrecht in Nederland. Het nieuwe boekje, geschreven in de vorm van een essay, probeert te voorzien in een analyse die hier bij past. Wat gaat er nu precies mis en vooral: hoe zou het anders kunnen?

Over de positie van dieren in wet- en regelgeving stellen we in deze publicatie vast dat maatschappelijke en wetenschappelijke ontwikkelingen in de afgelopen decennia duidelijk maken dat er een nieuwe impuls voor het dierenrecht nodig is. Het doel zou moeten zijn om de belangen van dieren beter te borgen. We constateren in ons betoog dat hierin een gezamenlijke opgave bestaat voor politiek, bestuur, juristen, rechtspraak, wetenschap en bestaande instituties. Oftewel, we moeten er echt met zijn allen mee aan de slag!

Uit het onderzoek ‘Staat van het dier’ van de RDA blijkt dat driekwart van de mensen vindt dat dieren onvoldoende beschermd worden, en deze ontevredenheid neemt over de jaren heen toe. Dus ook de Nederlandse bevolking vraagt om (ik ben geneigd te schrijven: eist!) meer antwoorden. We voelen ons blijkbaar gemiddeld genomen steeds ongemakkelijker bij onze huidige omgang met dieren.

Kloek kookboekje in plaats van kille klaagzang

In ons boek beschrijven we waar het fout gaat. Hoe het kan dat we toch nog steeds vaak het ene dier anders behandelen dan het andere? Waarom (dierenwelzijns-)wetgeving nu nog te vaak tekortschiet. Waarom het 'dierenrecht' als rechtsgebied helaas zo achterblijft. We beschrijven hoe dat historisch zo gelopen is.

Maar het essay is zeker geen klaagzang, het is juist eerder een 'receptenboekje' met oplossingen. Geordend van 'eenvoudiger' reparaties naar wat ingrijpender hervormingen schetsen we een buffet aan mogelijkheden. Waarbij er wat smaken betreft genoeg valt te kiezen: van behoudend tot bijna revolutionair. Panklaar en om zó je tanden in te zetten.

Denk aan verbeteringen in de handhaving of het instellen van een speciale minister voor dierenwelzijn. Aan het wettelijk verder invullen van de intrinsieke waarde van en de zorgplicht voor dieren, het instellen van een speciale rechtbank voor dierenzaken, het verruimen van toegang tot de rechter in dierenwelzijnszaken, het veranderen van de wettelijke status van dieren (nu kort gezegd nog niet veel anders dan die van een stoel, gordijnrails of vlakgummetje) of het opnemen van dieren in de Grondwet als opdracht ('staatsdoelstelling') voor de overheid. En nog veel meer.

Machtig mooi momentum

Ik geloof echt dat er een momentum is voor verandering in Nederland als het gaat om de wettelijke positie van dieren. Ik ben bovendien oprecht optimistisch dat dit ook écht vorm zal gaan krijgen de komende jaren.

Vorig jaar met dierendag schreef ik samen met onze bestuurder Ellen Bien nog een ingezonden brief aan de Volkskrant, over het opnemen van dieren(welzijn) in de Grondwet. Ook daaromtrent 'borrelt' het, nu andere buurlanden ons hierin recent al voorgingen.

En ik vind het hoopvol, dat de huidige regering bereid lijkt betekenisvolle stappen te zetten. Zo kondigde staatssecretaris Silvio Erkens op dierendag aan dat hij een einde wil maken aan de onverdoofde rituele slacht in Nederland.

Op het gebied van het Nederlandse dierenrecht vierde de Nederlandse Vereniging voor Dierenrecht recent haar vijfjarig bestaan, waarin juristen met een interesse voor dierenrecht, of daarin werkzaam, elkaar kunnen ontmoeten. Ikzelf was dit jaar als bestuurslid betrokken bij de oprichting van het internationale Animal Litigation Network dat zich richt op internationale samenwerking in de dieren-juristerij.

Ik vind het allemaal zeer hoopvolle ontwikkelingen!

De lancering van het essay werd extra feestelijk toen journalist Marc van Dijk besloot ons er over te interviewen voor Trouw. Je kunt het – wat mij betreft nogal fijne – resultaat ervan op trouw.nl (achter de betaalmuur) lezen.

Goed uit de startblokken

Een en ander leverde sinds afgelopen zaterdag veel bijval op. Van collega's, van mede-juristen die zich bekommeren om het dierenrecht. Van nogal wat mensen uit mijn netwerk en op social media. Dat stemt tevreden. Het boekje is gezien en het is niet onopgemerkt gebleven. Zoiets.

Het stemt mij daarmee vooral toch ook tot bescheidenheid. Voor mij is dit zogezegd geen Groot Zakelijk Succes dat ik uit wil meten op LinkedIn. De vele, vele vrije uren die ik, wikkend en wegend, peinzend, soms vlot pennend en dan weer schrappend en schavend, heb besteed aan de tekst. De fijne en inspirerende samenwerking met Janneke, de onmisbare betrokkenheid vanuit de RDA. Het doosje met presentie-exemplaren dat ik 'feestelijk' opende met vrouw en zoon (ze keken er wat verbaasd bij). De kers op de taart in de vorm van het interview in Trouw. Het was me allemaal zeer dierbaar.

Maar het is ondanks dit alles toch ook wel een beetje 'so far, so good'.

Moedig voorwaarts

Nu komt het er vooral op aan, dat het essay breder gelezen wordt. Zeker ook door de juristen, bestuurders, politici en wetenschappers die we in het bijzonder hebben willen bedienen. En vooral: dat er écht werk gemaakt gaat worden van de inhoud. Dus daar ligt ook de uitdaging voor mijn medeauteur en mijzelf. Om te beginnen hoop ik dat ik via deze blog ook jou verder heb weten te interesseren voor de mooie en uitdagende wereld van de rechten van dieren en het dierenrecht. Janneke en ik gaan het essay zeker nog weer verder bespreken met geïnteresseerde juristen, beleidsmakers et cetera. Waarschijnlijk gaan we over het essay een (duo-)presentatie geven op een congres over de rechten van dieren aan de Universiteit van Amsterdam, 18 november a.s. Zo blijft het zaak om nu verder aan de weg naar beter dierenrecht te blijven timmeren. Blijven voeden maar met nieuwe impulsen. Moedig voorwaarts!

Nieuwsgierig geworden? Het mooie is dat je het essay 'Met recht zorgen voor dieren' gratis kunt downloaden!

Download