Bij het produceren van kweekvlees, wordt middels een biopsie celmateriaal afgenomen van een levend dier. Dit gebeurt met plaatselijke verdoving, dus daardoor voelt het dier dit niet. En wist je dat één zo’n biopsie 20.000 ton vlees kan produceren? Er zijn daardoor maar weinig biopsies nodig. Volgens Mosa Meat heb je 150 koeien nodig om aan de huidige vraag te voldoen. Dit geeft aan dat kweekvlees vele malen diervriendelijker wordt geproduceerd dan ‘gewoon’ vlees.
Kweekvlees, het klinkt nogal kunstmatig en dat is het tot op zekere hoogte ook. Maar bij traditioneel vlees vinden genetische selectie en kunstmatige inseminatie plaats. Er worden ook groeihormonen en antibiotica ingezet. Daarnaast worden miljarden dieren in kooien of ruimtes zonder buitenruimte opgesloten. Deze dieren kunnen hun natuurlijke gedrag niet vertonen, hoe natuurlijk kun je dat nog noemen?
Moleculair gezien verschilt kweekvlees niet van traditioneel vlees, daarom is het niet gevaarlijker om te eten. Sterker nog, kweekvlees wordt geproduceerd in een steriele omgeving en er wordt geen gebruikgemaakt van antibiotica, andere geneesmiddelen of chemische bestrijdingsmiddelen.
Bij het ontwikkelen van kweekvlees wordt er een biopt (een stukje weefsel dat weggehaald wordt) uit een dier afgenomen (zonder dat het dier lijdt of gedood hoeft te worden) waarvan de stamcellen in het laboratorium 'gevoed' worden en zuurstof en warmte krijgen, zodat ze uitgroeien tot spier- en vetweefsel. Het kost een paar weken voordat er echt een stukje vlees ontstaat dat je kunt eten. Voorheen was het verkrijgen van die stamcellen een pijnlijke procedure, omdat er kalfsserum (serum dat wordt verkregen uit ongeboren kalvenbloed, dat veel specifieke stoffen, eiwitten en hormonen bevat die cellen stimuleren om te groeien) nodig was voor de procedure. Gelukkig hoeft dit niet meer.
Dieren waarvan een biopt is genomen verblijven bij Nederlandse veehouders en worden na afname nog twee weken geobserveerd om er zeker van te zijn dat ze gezond zijn.
Bij het produceren van kweekvlees is er minder uitstoot van broeikasgassen en wordt er beduidend minder energie en water verbruikt. Dit omdat er miljoenen dieren minder nodig zijn. Volgens een levenscyclusanalyse van het tijdschrift ‘Environmental Science and Technology’ wordt er bij de productie van kweekvlees maar liefst 96% minder broeikasgassen uitgestoten.
Ook komen er veel landbouwgebieden vrij die bebost kunnen worden (omdat er minder veehouderijdieren nodig zijn) en waar ruimte is voor het verbeteren van ecosystemen (o.a.).In Nederland wordt op zeer kleine schaal een biopt gebruikt voor productie van kweekvlees, bij Nederlandse biologische veehouders. De procedure wordt door een veearts uitgevoerd en gebeurt onder lokale verdoving zodat de dieren er zo min mogelijk last van hebben. Bekijk de video.
Allereerst blijkt uit onderzoek dat bij het produceren van kweekvlees tot 95% minder grondgebied nodig is dan nu. Kweekvlees kan klimaatimpact tot 92% verminderen, de luchtvervuiling met 93% en er wordt 78% minder water gebruikt ten opzichte van reguliere productie (Bron: Sinke, et al 2023).
Volgens een onderzoek van de Universiteit van Oxford lijkt kweekvlees op de lange termijn nóg grotere klimaateffecten te hebben dan de veehouderij. Weet wel dat er binnen deze studie gekeken wordt naar verschillende scenario’s (gedurende duizend jaar!), waarbij ‘gewoon’ vlees geleidelijk wordt vervangen door kweekvlees. Er was slechts één scenario waarbij traditioneel vlees beter scoorde dan kweekvlees. In dit geval zou onder hele specifieke omstandigheden kweekvlees slechter zijn voor het klimaat. Bij dit scenario bleek wel weer dat kweekvlees de komende 100 tot 400 jaar alsnog beter zou zijn voor het milieu, afhankelijk van de gebruikte productiesystemen. In de media werd hier geschokt van alles over gepubliceerd en dat vinden we zonde. Een aantal andere scenario’s liggen namelijk veel meer voor de hand. Zelfs als het produceren van kweekvlees meer energie zou kosten dan bij het produceren van vlees van gehouden vee (wat zeer onwaarschijnlijk is), zou er bij het omschakelen naar kweekvlees 99% land vrijkomen die dan weer ingezet kunnen worden voor natuur en het verbeteren van ecosystemen.
Kortom, we durven met zekerheid te stellen dat kweekvlees een stuk gunstiger is voor het milieu dan ‘traditioneel’ vlees.Er zijn zo'n 150 bedrijven wereldwijd actief om dierlijke producten te maken door middel van cellen. De verwachting is dat steeds meer bedrijven goedkeuringen zullen krijgen om te gaan verkopen en dat steeds meer producten zullen worden aangeboden (vlees, vis, leer, etc.).
Nee, dit is niet nodig, want kweekvlees wordt geproduceerd in een volledig steriele omgeving.
Dat ligt aan de beweegredenen van vegetariërs en veganisten. Veel van hen eten geen vlees omdat dieren geleden hebben en gedood worden. Bij kweekvlees is dit niet het geval.
In 1999 verwierf arts Willem van Eelen een patent voor het produceren van kweekvlees uit stamcellen. Inmiddels is zijn dochter Ira van Eelen trekker dan ‘deze’ kar. De Dierenbescherming ondersteunt haar werk.
Met slechts één biopsie kan men 20.000 ton vlees produceren. Er zijn daardoor maar weinig biopsies nodig. Volgens Mosa Meat heb je 150 koeien nodig om aan de huidige vraag te voldoen. Dit geeft aan dat kweekvlees vele malen diervriendelijker wordt geproduceerd dan ‘gewoon’ vlees. Bovendien voelt het dier niets van het afnamen van zo’n biopt.
Cellen hebben water, voedingsstoffen, vitamines, warmte en zuurstof nodig om te groeien. Dit is vergelijkbaar met wat cellen in een koe nodig hebben. Meer weten? Lees meer.
Kweekvlees moet worden beoordeeld door de European Food Safety Agency (EFSA) voordat het verkocht mag worden. Wanneer een product wordt goedgekeurd mag het in de hele EU worden verkocht.
EFSA verzamelt informatie en analyses van nieuwe producten (aangeleverd door bedrijven en onafhankelijke analisten) en formuleert een wetenschappelijk advies aan de Europese Commissie en nationale besluitvormers over het veilig toelaten van de producten op de Europese markt. Lees meer.
Zoals de meeste innovatieve producten zal kweekvlees in het begin nog relatief duur zijn en beperkt verkrijgbaar. Uiteindelijk is het proces veel efficiënter dan de huidige productie van vlees, dus is de verwachting dat de prijs lager zal worden dan die van conventioneel vlees.
Alle voedselproducenten moeten voldoen aan wet- en regelgeving over voedselveiligheid. Het cultivatieproces vindt plaats in schone, gecontroleerde omgevingen, zonder vervuilingen die bij de slacht van dieren wel eens kan optreden.
Er zijn twee bedrijven wereldwijd die kipproducten verkopen, in Singapore en de Verenigde Staten. Zodra kweekvlees in Europa verkocht mag worden, zal dit naar verwachting eerst in restaurants gebeuren.
In juli 2023 is een Nederlands protocol opgesteld waardoor makers van kweekvlees of vis, in afwachting van goedkeuring voor verkoop, hun producten zouden kunnen laten proeven onder gecontroleerde omstandigheden.
Het produceren van smaakvol en voedzaam vlees met deze nieuwe technologie, tegen een acceptabele prijs, is nog steeds een grote wetenschappelijke uitdaging. Er zijn tientallen jaren aan onderzoek en ontwikkeling in gaan zitten en dit zal nog jaren duren.
Een veganistisch dieet is inderdaad het beste voor het klimaat. Er wordt jaarlijks ongeveer 330 miljard kilo vlees gegeten en dit getal blijft wereldwijd groeien. Voor mensen die hun vleesconsumptie niet veranderen, biedt kweekvlees een schonere en diervriendelijkere optie.
