Transport uitgelegde leghennen

Hoe gaat het vangen in zijn werk? De pluimveehouder huurt bij een zogenaamd Pluimveeservicebedrijf (PSB) een vangploeg in om de legkippen in zijn stal te vangen, of doet dit samen met een groep kennissen of familie. Het vangen gebeurt als het donker is en de kippen slapen. Bij blauw licht, waarin de rustig blijven, pakken de vangers de kippen. De dieren schrikken op en de vangers moeten vaak achter ze aan om ze te pakken te krijgen.

Een kip wordt bij de poten gepakt en hangt ondersteboven, bungelend aan de hand van een vanger. Vaak stoot de kip tegen de vloer of de hokinrichting wanneer de volgende kip met dezelfde hand wordt opgepakt. Als de vanger drie tot vier kippen te pakken heeft, doet hij ze in een vervoerskrat. Daarbij stoten de kippen vaak tegen de zijkant van het krat. Menigmaal komen vleugels, poten en kop bij het sluiten van de krat klem te zitten. Botbreuken, kneuzingen en huidbeschadigingen zijn het gevolg. En leghennen zijn al extra gevoelig voor botbreuken, omdat hun hoge eiproductie leidt tot botontkalking.

Legkippen worden meestal in stapelbare plastic kratten vervoerd, waarbij in elke krat 10 tot 15 kippen worden gestopt. Volgens de EU veetransportverordening heeft een kip van tegen de 2kg recht op 160 cm2. Dat is de oppervlakte van een ansichtkaart. Voor de hoogte van de krat zijn geen centimeters voorgeschreven. Wel is bepaald dat in de kratten voldoende ruimte moet zijn ‘om in een natuurlijke houding te staan zonder gehinderd te worden in hun natuurlijke beweging’.

Over wat dit concreet betekent voor de hoogte van een krat verschillen de meningen, maar in de gangbare kratten is het voor de dieren niet mogelijk om rechtop te staan. De plastic kratten gaan na verloop van tijd kapot. Kapotte spijlen geven scherpe randen waaraan de kippen zich kunnen verwonden. De kratten moeten zo ontworpen zijn dat er altijd toegang is tot de dieren voor controle of verzorging. Maar de meeste kratten hebben alleen een opening aan de bovenkant. Op elkaar gestapeld in de vrachtwagen, kun je tijdens de rit niet meer bij de kippen komen, zonder de kratten af te laden.

Alleen voor transporten die langer dan 12 uur duren, is het verplicht om de dieren water aan te bieden. In elke krat zit dan een drinknippel. Maar als de krat erg vol is en/of er is weinig ruimte boven de kop waardoor de kippen niet rechtop kunnen staan, is het lastig voor elke kip om naar de kant van de krat met de drinknippel te komen.

Dat er geen goed drinkwatersysteem bestaat om onderweg pluimvee te drenken, constateerde de EU zelf ook op een bijeenkomst over handhaving. Het transport zou daarom naar eigen zeggen beperkt moeten worden tot een maximum van 12 uur, maar vooralsnog is langer transport wettelijk toegestaan.

n de EU veetransportverordening staat dat dieren beschermd moeten worden tegen slechte weersomstandigheden, extreme temperaturen en klimaatveranderingen. In de praktijk is de klimaatregeling uitermate beperkt. 

Oververhitting

De kratten staan drie rijen breed op de wagen. Voor de twee buitenste rijen kan het goed zijn dat de zeilen aan de zijkant op koude dagen worden gesloten, maar in de kratten in de middelste rij kan het daardoor te heet worden bij gebrek aan frisse lucht. Op warme dagen lopen alle dieren in de wagens risico op oververhitting (hittestress), omdat de ventilatie in deze wagens zeer beperkt is.

Kippen kunnen niet zweten. Ze raken hun warmte kwijt door te ademen. Bij hitte, helemaal als deze samen gaat met een hoge luchtvochtigheid, kunnen kippen hun warmte minder goed kwijt en is de kans op hittestress groot. Extra ruimte en frisse lucht zijn dan extra belangrijk.

Onderkoeling

Als de kippen nat worden en het is koud kunnen ze hun lichaamstemperatuur niet meer op peil houden en kunnen door onderkoeling sterven. Uitgelegde hennen zijn hier extra gevoelig voor omdat ze weinig vlees op de botten hebben, en hun verenkleed is aan het eind van de legperiode vaak beschadigd waardoor het niet goed isoleert. Het enige wat een chauffeur kan doen is op koude dagen de zijkanten van de wagen afsluiten met zeilen.

Alle problemen worden ernstiger naarmate transporten langer duren. Dit verhoogt de kans op sterfte van de kippen. Omdat slachten en verwerken in Polen goedkoper is, gaat steeds meer pluimvee voor de slacht daarheen, wat al gauw 16 uur of nog langer rijden is. Onaanvaardbaar lang vindt de Dierenbescherming. Deze lange afstandstransporten moeten stoppen.