Vier minuten voor de dieren
Of een dolfijn in gevangenschap blijft, het leven van een proefdier altijd in het teken van experimenten blijft staan, een zwerfkat de kogel krijgt of malafide hondenhandel vrij spel houdt: de politiek heeft daar grote invloed op. Maar wie zorgt ervoor dat de belangen van dieren worden meegewogen? En dat hun stem gehoord wordt? Onze politiek lobbyist Manon Stevens probeert politici ervan te overtuigen dat dierenwelzijn geen bijzaak is. Die taak begint al ver voordat politici deelnemen aan een belangrijk debat.
Door: Marlijn de Jager-GerhardtOnline redacteur
Deelnemers van het ‘Debat voor dieren buiten de veehouderij’: minister Letschert en staatssecretaris Erkens, Ines Kostić (PvdD), Laura Bromet (PRO), Marieke Vellinga - Beemsterboer (D66), Renate den Hollander (VVD), Caroline van der Plas (BBB), Dion Graus (PVV) en Joris Lohman (CDA).
De klok tikt…
Donderdag 15 oktober, het is tien uur ’s ochtends. In de Groen van Prinsterenzaal van de Tweede Kamer begint het grote debat over dieren buiten de veehouderij. De bode schenkt koffie in, stapels notities en hand-outs liggen klaar en de microfoons staan op scherp. De klok tikt. Elk Kamerlid krijgt vier minuten per partij om vragen, zorgen en wensen op tafel te leggen. Wie wil inhaken op het betoog van een ander, moet er snel bij zijn. Interrumperen mag, maar wel binnen de regels die de voorzitter voortdurend in herinnering brengt. Die vier minuten zijn kort. PVV-Kamerlid Dion Graus beklaagt zich hierover, want ‘vroeger’ kregen de partijleden acht minuten om belangrijke dierenkwesties uit de doeken te doen. Bovendien was er ooit een apart debat over dierproeven. Maar de aanwezigen moeten het doen met de tijd die ze hebben.
Terwijl de Kamerleden hun betogen afsteken, zit op de publieke tribune een flink gezelschap mee te luisteren en schrijven. Waaronder ook medewerkers van de Dierenbescherming. Wat hier gezegd wordt, heeft gevolgen voor dieren. En een volle tribune laat zien hoe belangrijk onderwerpen zijn. Manon luistert aandachtig mee, net als onze directeur-bestuurder Ellen Bien en dierinhoudelijk expert Anne van den Ende. Veel van de onderwerpen die vandaag op de agenda staan, hebben ze al eerder onder de aandacht gebracht. Ze verzamelen informatie, brengen via Manon problemen onder de aandacht en voorzien politici van kennis en mogelijke oplossingen.
Luisteren betekent niet lekker achteroverleunen. Manon blijft alert. Welke relevante onderwerpen passeren de revue? Welke toezeggingen worden er gedaan? Welk vraagstuk kan nog wel wat aandacht gebruiken? Een debat is niet alleen een moment om te luisteren naar waar politici mee komen, maar ook om te ontdekken wat er nog moet gebeuren.
De toekomst van dolfijnen
De onderwerpen van deze dag? Al snel gaat het over de 22 dolfijnen die nog in het Dolfinarium verblijven en de dierentuinregelgeving die op de schop gaat. Het was deze week een hot item in de media. Zo komt er een fokverbod en uitsterfbeleid voor dolfijnen, maar daarmee is de toekomst voor deze dieren nog niet geregeld. Hoe zorg je ervoor dat de dieren die er nu verblijven, de rest van hun leven goed verzorgd worden? Ook de zeehondenopvang in Lauwersoog houdt de Kamer bezig. Nu het opvangcentrum in financiële problemen verkeert, is het de vraag of de nodige zorg voor de verzwakte dieren gewaarborgd blijft. De staatssecretaris belooft dat het welzijn van de dieren die er nu verblijven, geborgd blijft. Een toezegging dus, maar nog geen structurele oplossing. De opvang van zeehonden roept meer vragen op. Moeten we ons niet vooral bezighouden met een betere leefomgeving, zodat zeehonden in de toekomst minder vaak opvang nodig hebben? Aldus PRO. Of is opvang wel altijd de juiste keuze, nu het weer goed gaat met de zeehondenstand? Moeten we dieren helpen die het in het wild mogelijk niet zouden redden? Het zijn vragen waar meerdere antwoorden op mogelijk zijn. Dierenwelzijn draait niet alleen om regels, maar ook om nieuwe wetenschappelijke inzichten, de mogelijkheden voor opvang en keuzes die de maatschappij en de politiek moeten maken. En daar bemoeit Manon zich vaak al maanden, soms zelfs jaren, mee vóór een debat.
Op het juiste moment informatie delen
Kamerleden bereiden zich goed voor op een debat als deze. Als het goed gaat mét input van Manon en haar collega’s die hierbij helpen. VVD-kamerlid Den Hollander snijdt vandaag het onderwerp internationale dierenhandel aan, waarbij onder andere malafide hondenhandel en risico’s op de overdracht van zoönose een rol spelen. Manon geeft een por en knipoogt, want de Dierenbescherming bracht ook dit onder de aandacht. Dat Den Hollander het nu noemt, is super. Lobbyen betekent zodoende niet dat je vanaf de tribune aan de touwtjes probeert te trekken, maar dat je op het juiste moment juiste informatie deelt met de juiste mensen. Manon reageert wat dat betreft positief op staatssecretaris Erkens. Volgens haar doet hij veel toezeggingen die gunstig zijn voor dieren. Nu is het zaak om te volgen wat daar uiteindelijk van terechtkomt.
Een kogel voor de kat?
Een ander belangrijk onderwerp komt aan bod: onlangs boden we samen met andere dierorganisaties een petitie aan tegen het afschieten van zwerfkatten. In Friesland zijn honderden katten doodgeschoten, waaronder ook huiskatten. D66 vraagt aandacht voor alternatieven, zoals TNRC (trap, neuter, return, care) waarbij zwerfkatten worden gevangen, gesteriliseerd of gecastreerd en herplaatst of teruggeplaatst (waarbij een verantwoordelijke wordt aangewezen voor nazorg). De staatssecretaris is echter niet bevoegd om over dit provinciale beleid te beslissen. Hij kan het verbod niet opleggen. Wel pleit hij, ook bij de provincies, voor alternatieven in plaats van afschot.
Uitfaseren dierproeven nog onmogelijk
Ook dierproeven staan volop in de belangstelling. Niemand aan tafel lijkt dierproeven als gangbare optie te zien, maar hoe je ze snel volledig kunt uitfaseren is nog onduidelijk. Voor bijvoorbeeld kanker- of longcovidonderzoek bestaan nog geen gevalideerde alternatieven. Daarvoor is echt nog meer onderzoek nodig. De meerderheid van de aanwezige partijen wil die overstap naar dierproefvrij onderzoek versnellen. Alternatieven, zoals AI en kweekvlees, bieden mogelijkheden, maar vragen ook om meer onderzoek. Minister Letschert benadrukt dat Nederland al vooroploopt en dat dierproeven alleen mogen plaatsvinden als er geen geschikt alternatief is. De Partij voor de Dieren blijft het tempo frustrerend laag vinden. Een nieuwe planning en een advies moeten duidelijkheid geven over de volgende stappen. Nog meer wachten dus…
Manon beaamt het; als lobbyist moet je geduld hebben. Politieke processen verlopen vaak traag. Al helemaal als er Europese wetgeving aan te pas komt. En na een toezegging kan het nog lang duren voordat een wetswijziging wordt doorgevoerd . Er zijn vaak tegenvallers, maar gelukkig ook meevallers. Want zodra een onderwerp eenmaal op de politieke agenda staat, ontstaat er ruimte voor verandering.
