Ieder dier heeft zijn eigen plek in het ecosysteem. Wij zijn van mening dat ieder dier er mag zijn en veilig moet kunnen leven. Soms ervaren mensen overlast van wilde dieren, zoals een muis in huis of een wespennest in de tuin. Het is goed je te beseffen dat dieren ons niet expres plagen, en de overlast vaak ontstaat door ons eigen handelen. Ervaar je overlast door een dier? Er is altijd een diervriendelijke oplossing te bedenken!
Ons standpunt
De Dierenbescherming vindt dat alle in het wild levende dieren in het ecosysteem thuishoren, maar is ook van mening dat schade door deze dieren aan menselijke goederen zoals gebouwen, voedsel en vee, en het risico op ziekteoverdracht van dier naar mens, zoveel mogelijk voorkomen moet worden. Voor de beheersing van deze overlast is preventie de beste oplossing. Het inzetten van middelen die onnodig leed veroorzaken, zoals gif en lijmplaten (waarvan het gebruik reeds verboden is voor particulieren en enkel via een provinciale vergunning te gebruiken zijn door professionals) vinden wij niet acceptabel.
Wat kun jij doen?
Van welk dier je ook overlast ervaart, met de volgende stappen kom je tot een diervriendelijke oplossing.
- Identificeer het dier en de locatie. Betrouwbare informatie over de verschillende diersoorten waar je overlast van kunt ervaren, vind je onder andere op Kennis- en Adviescentrum Dierplagen of hieronder.
- Verdiep je in de soort. Zoekt het dier bijvoorbeeld eten, een rustplek of een huis? Is het gedrag tijdelijk of van lange duur? Is het dier beschermd?
Neem preventieve maatregelen:
- Haal voedselbronnen weg, zoals door voedselresten weg te halen of door eten in afgesloten bakjes te bewaren. Als je vogels voert, doe dit dan niet te dicht bij huis.
- Beperk de toegang, bijvoorbeeld door het dichten van kieren of plaatsen van een hek.
- Maak de plek onaantrekkelijk, denk aan het plaatsen van vogelpinnen of beplanting.
- Schakel een professional in als dit onvoldoende helpt.
Houdt de overlast aan? Vraag dan hulp aan een gecertificeerde professional. Tips voor het vinden van een gecertificeerde professional vind je hier.
Ratten en muizen
De Dierenbescherming is van mening dat voorkomen beter is dan bestrijden en zeker een stuk diervriendelijker. Vaak is doden of wegvangen namelijk niet nodig. Met een aantal preventieve maatregelen zorg je ervoor dat ze niet binnenkomen
Tips:
- Ratten en muizen komen af op voedsel. Zorg dat er geen etensresten rondslingeren en maak goed schoon.
- Muizen en ratten knagen makkelijk door plastic of karton. Verpak voedsel daarom in hardplastic of glazen afsluitbare bakjes en bewaar het in afgesloten kasten of lades.
- Voorkom dat muizen en ratten binnenkomen (muizen kunnen al door een gat van 0,5 cm het huis in komen!). Dicht gaten en sluit ventilatieroostertjes af met zogenaamde bijenbekjes.
- Houd het groen direct aangrenzend aan je huis kort: muizen en ratten vinden het niet prettig als ze door roofdieren kunnen worden gezien.
- Mocht preventie niet het gewenste resultaat geven, ga dan niet zelf aan de slag met allerlei (niet-toegestane) middelen, maar maak gebruik van een professioneel, gecertificeerd plaagdiermanagementbedrijf. Tips voor het vinden van een gecertificeerde professional vind je hier.
Ratten en muizen zijn niet alleen maar 'schadelijk', en hebben wel degelijk nut: ze ruimen afval op, zorgen voor de verspreiding van zaden en hebben hun plek in de voedselketen, als voedsel voor roofdieren. Maar ze kunnen inderdaad ook flinke schade aanrichten. Ze knagen niet alleen aan voedsel maar bijvoorbeeld ook aan elektriciteitsdraden, waardoor kortsluiting kan ontstaan. Ook kunnen er door hun graafactiviteiten verzakkingen ontstaan. En met hun uitwerpselen kunnen ze ziekten overbrengen, zoals de Ziekte van Weil en varkenspest.
Integrated Pest Management (IPM)
IPM (Integrated Pest Management) is een aanpak om ratten, muizen en andere knaagdieren te beheersen waarbij de nadruk ligt op het voorkomen van overlast. Van 2021 tot 2024 liep het programma IPM-knaagdierenbeheersing in opdracht van het ministerie van I&W om de IPM-aanpak verder te ontwikkelen en verbeteren. Aan het programma namen diverse organisaties deel, waaronder de Dierenbescherming. Het doel van dit programma was het voorkomen van overlast, gezondheidsproblemen en economische schade door ratten en muizen, daarbij rekening houdend met dierenwelzijn en milieu.
Om mensen te adviseren over de IPM-aanpak heeft Milieu Centraal een website met tips gemaakt. Voor professionals, zoals gemeenten en woningbouwcorporaties, is er een online toolkit met communicatiemiddelen om te downloaden. Deze website en toolkit zijn een van de resultaten van het programma.
