Dierenleed aan de lijn

Het is nooit écht stil op de Landelijke Meldkamer van de Dierenbescherming. Het zachte geroezemoes van stemmen, de vele telefoongesprekken en het ritmische getik van toetsenborden vormen samen een onafgebroken meldkamersymfonie. Hier, waar dag en nacht gewerkt wordt, werden het afgelopen jaar maar liefst 77.500 dierenambulanceritten gecoördineerd. Dierenvrienden uit het hele land weten deze hulplijn te vinden.

Isolde zit achter vier schermen. Haar blik is gefocust op een nieuwe melding. Geroutineerd zet ze haar headset op, scant de situatie en pakt de portofoon. Helder en kalm stuurt ze de dichtstbijzijnde dierenambulance aan. Geen paniek, wel tempo. Want elk dier telt.

Dieren + ambulance + communicatie = perfecte match

“Van jongs af aan wilde ik dieren helpen”, vertelt Isolde. “Als ik een gewond vogeltje vond, bracht ik het naar de dierenarts. Van de dierenambulance had ik toen nog nooit gehoord. Toen ik het bestaan ervan ontdekte, dacht ik meteen: wat een geweldig initiatief! Dieren zijn altijd al onderdeel van haar leven geweest. Toch koos Isolde na de middelbare school eerst voor een hbo-opleiding Communicatie. Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan… “Toen er een vacature op de meldkamer voorbijkwam, viel alles op z’n plek: dieren helpen, communicatie én de dierenambulance. Een perfecte combi!

Intake en dispatch: teamwork

Wat houdt haar werk precies in? Op de meldkamer zijn twee soorten centralisten. De ene beantwoordt inkomende meldingen (intake), de andere – zoals Isolde – stuurt de dierenambulances aan (dispatch). “Zodra mijn intakecollega’s meldingen invoeren, zie ik ze binnenkomen op mijn scherm”, legt ze uit. “Ik kijk waar het dier zich bevindt en welke dierenambulance het snelst ter plaatse kan zijn. Vervolgens stem ik af wat de beste aanpak is. Soms schakel ik ook met de dierenopvang en bij grotere incidenten met de politie of brandweer.” De meldingen die binnenkomen zijn net zo divers als de dierenwereld zelf. “Van een uit het nest gevallen vogeltje tot een rattenslang die zich achter een oven van een pizzeria verschuilt.”

Ook buiten werktijd laat Isolde zich niet onbetuigd als dierenbeschermer. “Mijn vriend kwam ooit te laat bij een hardloopwedstrijd, omdat ik onderweg een vogel met een lamme vleugel tegenkwam”, grinnikt ze.

Van speelgoedslangen tot zeeschildpadden

Eén van de meest memorabele situaties die ze tegenkwam? “Een zeeschildpad op het strand”, vertelt Isolde. “We dachten eerst dat het een misvatting was. We krijgen wel vaker meldingen over land- of waterschildpadden, maar nooit eerder over een zeeschildpad. Toch bleek het na het zien van de geappte foto’s waarheid. De dierenambulance haalde het dier op en bracht het naar dierentuin Blijdorp, waar ze de juiste zorg konden bieden.”

Dieren in nood - melkamer — Dierenambulance Zeeland haalde de zeeschildpad op.

Ook hilarische vergissingen passeren de revue. Zoals de ‘slang’ in iemands woning die een speelgoedslang bleek. Of zwarte katten die zich lijken te verdubbelen: “Soms denken mensen hun vermiste kat gevonden te hebben, maar dan wandelt er plots nog een exemplaar het huis binnen. Dan hebben ze er ineens twee! Als de eigenaar twijfelt, komen we de chip uitlezen om uit te zoeken wie wie is en om de eigenaar van de andere kat te achterhalen. In eerste instantie dacht ik: je herkent je eigen kat toch wel?! Maar ik heb deze melding toch al vijf, zes keer binnengekregen. Kennelijk kan het écht verwarrend zijn”, lacht Isolde.

Over chippen gesproken. Isolde zucht: “Dan heb ik gelijk een tip! Chip je huisdier en houd de registratie up-to-date”, zegt ze stellig. “Zó vaak vinden we een gewond dier en kunnen we de eigenaar niet bereiken, omdat de gegevens niet kloppen. Terwijl je juist dán snel wilt handelen. Veel mensen denken dat de dierenarts de chipgegevens wel bijhoudt, maar dat is niet zo.” Het herenigen van dieren met hun eigenaren geeft Isolde dan wel weer voldoening. Het blijft fijn als bezorgde baasjes en gestreste dieren elkaar weer in de armen/poten vliegen.

Waarom chippen?

Zomerdrukte: jonge dieren en vakantiemeldingen

Opvallend veel gierzwaluwen

Het voorjaar en de zomer zijn altijd druk op de meldkamer. Er is inmiddels zelfs een aparte vogeltjeslijn in het leven geroepen, om de vele vogelmeldingen te stroomlijnen. “Dit jaar was het opvallend dat het na een paar hete dagen ineens gierzwaluwmeldingen regende”, vertelt Isolde. “De vogels nestelen vaak in speciale kasten onder dakpannen. Als de zon daar opstaat, worden ze gewoonweg gekookt. Op één van die dagen kregen we meer dan vijftig van dit soort meldingen binnen.” Terwijl ze vertelt, kijkt Isolde even opzij naar haar scherm. “Ha! Kijk, er komt een gewonde duif binnen.” Ze pakt haar portofoon en schakelt razendsnel met een dierenambulance. Wederom met een heldere stem en een perfect geformuleerde boodschap. Je ziet meteen dat ze dit vaker doet.

Gedumpte dieren

“Naast jonge vogels en duizenden kittens zorgt vakantietijd ook voor een triest jaarlijks patroon: “In deze periode willen mensen toch ineens van hun dieren af. Sommige mensen melden netjes dat ze afstand willen doen, maar anderen… dumpen hun dieren gewoon.”

Aangereden katten en Duitse honden

Het verkeer eist ook zijn tol. “Aangereden katten zijn helaas vaste prik. Soms vraag ik me af of stille elektrische auto’s ook zorgen voor meer aanrijdingen?” En dan is er in de zomer nog een toeristische factor: “We merken bijvoorbeeld dat er momenteel veel Duitse vakantiegangers aan de kust zijn, omdat loslopende honden daar vaak een Duitse chip blijken te hebben. Vaak per ongeluk weggelopen. Altijd fijn om dieren weer te kunnen herenigen met hun eigenaren.”

Dieren in te hete auto’s

En ook de politie doet iedere zomer wel een beroep op de meldkamer. Bijvoorbeeld om te assisteren bij het bevrijden van een hond uit een snikhete auto. “Ook dit jaar hebben onze ambulancemedewerkers de politie hier weer bij geholpen. Gelukkig is het tot nu toe meegevallen, omdat het de afgelopen weken niet zo warm was.”

En zo zijn er nog veel meer typische zomermeldingen die Isolde en haar collega’s bezighouden. Isoldes ervaring helpt haar gelukkig het hoofd koel te houden. “Je moet met die megadrukte goed kunnen prioriteren. Wat heeft spoed? Wat kan wachten? En je moet goed kunnen communiceren, want je krijgt mensen in allerlei situaties aan de lijn.”

Dierenleed went niet

De meldkamer is bovenal een teaminspanning. “Er werken studenten, seniore medewerkers, mensen die overal vandaan komen; van alles wat. Het is een diverse, hechte club. We vangen elkaar op als iets heftig is en we lachen samen heel wat af. Dat is veel waard!” En die steun aan elkaar is hard nodig

Centralist meldkamer Dierenbescherming — "Dierenleed blijft me raken. In het begin lag ik er wakker van. Nu weet ik: als wij er niet waren, was het leed groter."

Helaas speelt dierenleed een grote rol in dit werk. Mensen bellen over dieren in nood: gewonde, zieke, verzwakte of vermiste dieren. “Maar we krijgen ook met mishandeling of verwaarlozing te maken. Soms helpen onze dierenambulances de politie met het ophalen van dieren die in beslag worden genomen. Dat zijn geen leuke taken. Dan blijkt het vaak niet alleen slecht te gaan met de dieren, maar kunnen ook de eigenaren niet voor zichzelf zorgen.” Dubbel heftig. Isolde pauzeert even. “Dierenleed blijft me raken. In het begin lag ik er wakker van. Nu weet ik: als wij er niet waren, was het leed groter. Wij kunnen echt verschil maken. Maar ook met die gedachte, neem je het soms tóch mee naar huis.” Een klein glimlachje: “Gelukkig hoor ik bij mijn voordeur altijd de hond weer kwispelen. Dan weet ik dat mijn eigen dieren het goed hebben. Ons team doet er alles aan dit ook voor andere dieren te bereiken.”