Huis- en hobbydieren

Aanbevelingen voor huisdieren

• Zorg voor voorlichting over het houden van huisdieren om dierenleed te voorkomen.

  Vaak weten mensen niet genoeg over het bezit van huis- en hobbydieren en de wettelijke regels die hierbij gelden. Daarnaast is een gedeelte van de huisdieren exoot, wat een goede voorziening in de zorgbehoefte bemoeilijkt, onder andere door afwijkend klimaat en inrichting van leefruimte. Dit kan leiden tot strafbare verwaarlozing, dumping of het afstaan van aangeschafte dieren.

  De gemeente kan inwoners helpen met goede informatievoorziening en voorlichting over veelvoorkomende problemen. Bijvoorbeeld hoe de lokale dierenopvang is geregeld, waar losloopgebieden zijn of wat te doen bij bijtincidenten. De Dierenbescherming helpt hier graag bij.

  Daarnaast is er bij het LICG goede en per soort en ras gedetailleerde informatie beschikbaar over het verantwoord houden van huisdieren.

• Geef op de gemeentelijke website voorlichting over regelgeving en het diervriendelijk houden van hobbydieren.

  Hobbydieren zijn landbouwdieren die in kleine aantallen en zonder commercieel doel worden gehouden zoals geiten, paarden, varkens en kippen. Nederland telt naar schatting vijftig- tot honderdduizend particulieren die hobbymatig landbouwdieren houden. Hiervoor gelden vaak andere (en meer) regels dan voor het houden van een regulier huisdier.

  Hobbydieren vallen namelijk op sommige punten onder de regels voor commercieel gehouden landbouwhuisdieren. Denk hierbij onder andere aan regels omtrent besmettelijke dierziekten, vervoer en huisvesting. Iemand die een hobbydier houdt moet bijvoorbeeld bij het vermoeden van een besmettelijke dierziekte een dierenarts inschakelen. Die kan constateren of het eventueel gaat om een ziekte die moet worden gemeld bij de NVWA. Ook hier biedt het LICG goede informatie over bijvoorbeeld weidedieren.

• Zorg dat hobbydierhouders de juiste vergunningen krijgen om een schuilgelegenheid/-stal te bouwen.

  In Nederland worden zo’n 450.000 paarden gehouden. Ongeveer de helft hiervan is particulier bezit en staat gestald in een pensionstal of aan huis. De andere helft wordt bedrijfsmatig gehouden op bijvoorbeeld maneges, sportstallen of fokkerijen. Alle paarden zouden toegang moeten hebben tot de 3Fs (forage, freedom and friends), oftewel ruwvoer, vrije beweging en sociaal contact, maar voor de meeste paarden is dit niet het geval. Zelfregulering van de paardensector kan worden gestimuleerd door het versterken van samenwerking tussen verschillende paardenhouders in de gemeente en het beschikbaar stellen van subsidie voor dierenwelzijnverbeterende maatregelen, zoals bijvoorbeeld in Amsterdam.

  Schuilstallen

  De meeste hobbydieren zijn kuddedieren. Een weide met tenminste één soortgenoot is daarom de beste plek voor hobbydieren, zowel uit het oogpunt van dierenwelzijn als gezondheid. Een weide alleen is niet voldoende. Wanneer het hard regent of de zon de hele dag op het weiland staat, moeten dieren ergens kunnen schuilen. Bovendien draagt adequaat gebruik van schuilstallen bij aan de bescherming van dieren tegen roofdieren. Het Besluit houders van dieren verplicht huisdierbezitters dan ook tot het bieden van bescherming tegen zowel slechte weersomstandigheden als tegen roofdieren (art. 1.6 lid 3 Besluit houders van dieren).

  De gemeente moet vanwege haar bevoegdheden op het gebied van de fysieke leefomgeving (voorheen: ‘ruimtelijke ordening’) de aanleg van schuilgelegenheden en -stallen goed regelen, zowel binnen de bebouwde kom als in het buitengebied. De meeste gemeenten lijken dit overigens inmiddels op orde te hebben. Indien het niet mogelijk is om een schuilstal te bouwen, zou de gemeente dierhouders moeten informeren over alternatieven, zoals mobiele schuilstallen.

• Zorg voor een goede informatievoorziening voor dierhouders over adequate bescherming van hun dieren tegen roofdieren en signaleer het gebrek hieraan.

  Iedere dierhouder heeft de plicht om zijn of haar dieren te beschermen bij een reële dreiging van roofdieren (artikel 1.6 lid 3 Besluit houders van Dieren). Deze verplichting geldt voor alle gehouden dieren ten aanzien van alle roofdieren, zoals vossen, marters etc. Echter, met de terugkeer van de wolf in Nederland staan houders van (weide)dieren voor de uitdaging om effectieve en passende manieren van bescherming te vinden en toe te passen. Een gemeente kan dierhouders binnen haar grenzen actief informeren over de verschillende mogelijkheden om dieren te beschermen tegen roofdieren, en de verplichting daartoe. Daarnaast kan een gemeente voorzien in actuele informatie over het voorkomen van wolven en doorverwijzen naar helpende instanties. Uitvoeringsorganisatie BIJ12 geeft adviezen over wolfwerende maatregelen en in veel provincies zijn wolvenconsulenten actief. Samen met hen kan een houder kijken welk type bescherming gepast is. Daarnaast kan een gemeente bij signalering van gebrekkige bescherming een dierhouder wijzen op haar verplichtingen.

  Voor het houden van landbouw(huis)dieren op gemeentelijke pachtgronden geldt dat aanvullende voorwaarden gesteld kunnen worden in pachtcontracten. Dit kan vorm geven aan de algehele bestemming van de gronden, maar ook specifieke eisen aan de grondgebruiker stellen gedurende de pachtperiode.

  Denk hierbij aan het verplicht treffen van diervriendelijke maatregelen ter voorkoming van schade aan gewassen of vee, zoals het plaatsen van roofdierwerende rasters.