Landbouwdieren

Aanbevelingen voor landbouwdieren

• Draag actief bij aan de transitie richting een duurzame, dierwaardige veehouderij en faciliteer boeren die hun bedrijf dierwaardig willen maken bij de vergunningverlening.

  De Dierenbescherming stelt in het Deltaplan Veehouderij 2025 voor om (stapsgewijs, langs verschillende ‘transitiepaden’) te komen tot een veehouderij die goed is voor mens, milieu en dier. Dit plan beschrijft vier transitiepaden, die gezamenlijk bijdragen aan de beoogde transitie naar een dierwaardige veehouderij. Zie voor meer achtergrondinformatie en hoe de Dierenbescherming dit ziet en zelf aanpakt, en ter inspiratie voor gemeenten om meer werk te maken van verduurzaming: www.deltaplanveehouderij.nl.

• Leg ambities met betrekking tot verduurzamen van de veehouderij binnen gemeentegrenzen vast in beleid.

  Een gemeenten kan boeren die maatregelen willen treffen om het bedrijf dierwaardig te maken ondersteunen, en belemmeringen voor vergunningverlening wegnemen. Gemeenten zijn daarmee een essentiële schakel in de landbouwtransitie. Het beleid van de gemeente moet aansluiten bij het beleid van de EU, het Rijk en de Provincies. Het kan dit beleid ook versterken door extra stappen te zetten. In 2024 heeft Tilburg University een onderzoeksrapport gepubliceerd met goede voorbeelden van hoe (ook) gemeenten onder de Omgevingswet met dierenwelzijn in de veehouderij aan de slag kunnen (Over megastallen en megawetten).

• Begeleid veehouders die willen stoppen en faciliteer hen hierbij.

  De gemeente kan zich richten op de ondersteuning van verdere verduurzaming en op ondersteuning bij afbouw en beëindigen van traditionele bedrijven. Denk hierbij aan het aanstellen van een relatiemanager of gebiedsmakelaar, het inperken van het bestemmingsplan en de milieuruimte, het uitkopen van veehouderijbedrijven, het creëren van ruimte voor functieverandering en het coördineren van vrijwillige kavelruil. Daarnaast kan de gemeente zelf het goede voorbeeld geven in het eigen consumptiegedrag. inclusief inkoop en catering, door in gesprek te gaan met lokale schakels uit de keten, en door het creëren van een afzetmarkt voor regionale, duurzame, diervriendelijke producten.
  

• Zet waar mogelijk in op het vergroten van de afzet van duurzaam en diervriendelijk geproduceerde producten.

  De echte verandering in de veehouderij moet uit de markt komen en meer specifiek: uit de keten ‘van boer tot bord’. Belangrijk uitgangspunt daarbij is dat de markt geen natuurverschijnsel is dat ons overkomt: alle betrokkenen en ook de gemeente kunnen de markt met hun doen en laten beïnvloeden. De gemeente treedt op dit vlak dan ook actief op en kan daarbij verschillende instrumenten inzetten. In sommige gevallen is het zinvol om samen te werken met andere partijen zoals de Provincie. Bijvoorbeeld als het gaat om de reconstructie van een gebied met veel veehouderijbedrijven. De gemeente gaat in gesprek met verschillende spelers in de keten van binnen en buiten de gemeente zoals veevoederfabrieken, slachterijen en supermarkten. Om de afzet voor duurzame en diervriendelijke producten te vergroten voert de gemeente een actieve lobby voor het goedkoper maken van duurzamer geproduceerde producten, of juist het duurder maken van niet-duurzaam geproduceerde producten. In dit licht is het van belang dat de vraag naar duurzaam voedsel toeneemt en het besef dat consumptie van minder en betere dierlijke eiwitten daarin een belangrijke rol speelt. Voorlichting en educatie vanuit de gemeente kunnen hierbij helpen.

• Hanteer vanuit een voorbeeldfunctie een inkoopbeleid dat uitsluitend gericht is op duurzaam en diervriendelijk geproduceerde producten.

  Daarbij kan de gemeente zelf het goede voorbeeld geven door een duurzaam en diervriendelijk inkoopbeleid te hanteren, bijvoorbeeld voor de eigen kantine en het organiseren van recepties.