In 2023 boekten we prachtige resultaten voor dieren. Zoals een zelfstandig houdverbod voor daders van dierenmishandeling en verwaarlozing. Tegelijkertijd is er nog ontzettend veel voor ze te doen. Meer lezen? Bekijk hieronder de samenvatting of lees het volledige jaarverslag.
In het kort
138 Miljoen dieren kregen door het Beter Leven keurmerk een betekenisvol beter leven in 2023. En een verbod op het fokken van dieren die onder hun uiterlijk lijden. Het zijn slechts een paar voorbeelden van de vele successen van afgelopen jaar. De Dierenbescherming wil dat Nederland vanzelfsprekend diervriendelijk is. Daar zetten we ons onvermoeibaar voor in. Samen met iedereen die om dieren geeft.
'Ooit leven we in een wereld waarin de belangen van dieren vanzelfsprekend worden meegenomen in het denken en handelen van mensen'
We redden dieren, vangen ze op en verzorgen ze. Tegelijkertijd streven we ernaar om dierenleed te voorkomen zodat redden minder nodig is. Dat bereiken we met voorlichting en het beïnvloeden van beleid. We maken het ook makkelijker voor burgers, bedrijfsleven, beleidsmakers, kennisorganisaties en politiek om dieren te beschermen.
Door aan te sluiten bij actuele thema’s in de maatschappij en samen te werken met andere organisaties en voorlopers. We zorgen dat onze oplossingen zichtbaar zijn bij beleidsmakers en het publiek. Dat doen we met gecentraliseerde Dierenbeschermingscentra, onze actieve rol van dierenwelzijnsadviseur en via landelijke en regionale events.
We beschermen dieren in Nederland in de ruimste zin van het woord. We erkennen hun waarde en behartigen hun belangen.
Preventieve dierenhulp
Een van de belangrijkste doelen van de Dierenbescherming is het voorkomen van dierenleed, zodat we op de lange termijn minder dieren hoeven te redden. De afdeling Preventieve Dierenhulp richt zich dan ook op taken en diensten die ingrijpen voordat dieren in de knel raken.
Met het project Dierenbuddy zijn dit jaar 59% meer hulpvragen behandeld. Veel gemeenten staan inmiddels in de startblokken om Dierenbuddy uit te rollen. Collega’s van maatschappelijke dierenhulp hielpen 2.279 dieren door heel Nederland. Zwerfkattengroepen vingen 1.671 katten op. Een deel daarvan werd herplaatst en een ander deel, dat te verwilderd was om nog in een huiselijke situatie te wennen, keerde terug naar de vertrouwde plek waar ze waren gevonden. Mooie resultaten, maar met name hebben we bijgedragen aan de opvang van de zogeheten ‘schuurhonden’, veelal afkomstig uit de malafide hondenhandel. We hebben meer dan duizend dieren kunnen helpen.
En verder
341 hulpvragers zijn geholpen dankzij ons project Dierenbuddy en daarmee 468 huisdieren. Dat waren er 59% meer dan eind 2022.
37 gemeenten bieden Dierenbuddy aan.
702 hulpvragen kwamen er binnen bij het team Maatschappelijke Dierenhulp.
15.885 padden en andere amfibieën zijn er minstens overgezet in Nederland. 994 katten werden gevangen, geneutraliseerd en herplaatst of weer uitgezet in hun vertrouwde omgeving.
Door lobby en inbreng van expertise in diverse onderzoeksgroepen van LNV is het gelukt om vissenwelzijn in wet- en regelgeving verankerd te krijgen.
Dierenbeleid beïnvloeden
De Dierenbescherming lobbyt om dierenwelzijn beter te verankeren in wetgeving en beleid. We lobbyen op landelijk niveau, maar ook in Europa, bij de provincies en gemeenten.
De Dierenbescherming vervult de functie van vicevoorzitter in het bestuur van Eurogroup for Animals (EfA), onze lobbyorganisatie in Brussel. EfA wordt gesteund door zo’n honderd ledenorganisaties uit heel Europa en komt op voor dieren in Europese wetgeving. In 2023 was het een teleurstelling dat langverwachte wetgevingsvoorstellen over slacht, transport, labelling en houderijomstandigheden toch werden uitgesteld of afgezwakt het licht zagen. Na de Europese verkiezingen zullen deze dossiers weer verder opgepakt worden.
Nationale en internationale wetgeving
Het jaar 2023 zal voor altijd verbonden zijn met de parlementaire behandeling en inwerkingtreding van het wetsvoorstel waarin de aanpak dierenmishandeling en -verwaarlozing is geregeld. Daders kunnen voortaan een levenslang houdverbod opgelegd krijgen, de maximale gevangenisstraf is verhoogd van drie naar vijf jaar, en de maximale boetes zijn verhoogd van enkele tienduizenden euro’s naar bijna een ton.
Veehouderij
2023 stond in het teken van gesprekken over een Convenant Dierwaardige Veehouderij. De bedoeling was dat de afspraken in dit convenant de basis zouden vormen voor wetgeving over een dierwaardige veehouderij. De inzet van de Dierenbescherming was onze visie zoals beschreven in het Deltaplan Veehouderij. Helaas is het nog niet gelukt om tot een convenant te komen, onder meer door verschillen van inzicht tussen partijen en de val van het kabinet- Rutte IV. Dat is teleurstellend, maar tegelijkertijd lijkt er met een aantal sectoren wel overeenstemming te zijn over een aantal relevante stappen die gezet moeten worden om tot een dierwaardigere veehouderij te komen.
Huis- & hobbydieren
Het afgelopen jaar was baanbrekend voor de Dierenbescherming in onze strijd tegen onethische rasfokkerij. Na jaren van hardnekkige inzet, onderzoek en campagne voeren, hebben we eindelijk een grote overwinning geboekt: de handhaving van wetgeving tegen de fok van honden met gevaarlijk korte snuiten, zoals de mopshond, met een historische boete.
In het wild levende dieren
In alle twaalf provincies is de benuttingsjacht op het konijn verboden door het gesloten blijven van het jachtseizoen op dit dier. In drie provincies geldt dit ook voor de haas. Door inzet van de Dierenbescherming en samenwerking met partnerorganisaties hebben we het gesloten blijven van de jacht in stand kunnen houden.
‘Met papa en mama heb ik kikkers en padden geholpen met oversteken, zodat ze niet werden overreden.'
Voorlichting
Om dierenleed te voorkomen of tegen te gaan is het belangrijk dat mensen weten hoe zij goed voor dieren kunnen zorgen. Dit geldt voor een toekomstige huisdiereigenaar, maar ook voor iemand die bijvoorbeeld een verzwakte egel in de natuur aantreft. Een belangrijke taak van de Dierenbescherming is daarom het geven van voorlichting over dieren.
We maken gebruik van gerichte berichtgeving, sociale media, artikelen op onze website en vrijwillige scholenvoorlichters geven gastlessen op basisscholen. Jong geleerd is oud gedaan en kinderen zijn in deze leeftijdsgroep volop bezig met dieren. Als het onderwerp erom vraagt, voeren we groots campagne. Onze voorlichting past in de tijd en is toegankelijk voor een breed publiek. Zo voorkomen we dierenleed en dat zien we terug in de afname van instroom in onze opvangcentra.
En verder
498.160 volgers van onze nieuwsbrief en social kanalen.
Ook LinkedIn zat in de lift met een groei van 17%.
298 gastlessen werden er op basisscholen door heel Nederland gegeven door onze scholenvoorlichters. Dat is meer dan een verdubbeling ten opzichte van het jaar ervoor.
We bieden ook lespakketten aan, die scholen kunnen gebruiken om leerlingen te informeren over de omgang met veel gehouden huisdieren en over actuele dierenthema’s.
7.450 kinderen bereikten we met onze scholenvoorlichting, waarbij we vertelden over het werk van de Dierenbescherming en dierenwelzijn.
Dierenopvang
Jaarlijks raken tienduizenden dieren hun thuis kwijt, omdat ze verdwalen, worden gedumpt of omdat er door omstandigheden niet meer voor ze kan worden gezorgd. Deze dieren worden opgevangen in een van onze asielen. We bieden onderdak en medische zorg. Wat we voor deze dieren willen, is een nieuw thuis. In negen van de tien gevallen lukt dat snel. Voor in het wild levende dieren werken we met specialistische opvangcentra.
Dit jaar was er een duidelijke toename in het aantal opgevangen honden. Dit valt te verklaren door de inbeslagnames bij handelaren en fokkers. Bij de katten valt op dat er niet of nauwelijks meer sprake is van een zogenaamd kittenseizoen. In tegenstelling tot jaren geleden waarbij kittens uitsluitend in het voorjaar en de zomer werden gevonden, treffen we ze nu het hele jaar door aan. We anticiperen hierop door in te zetten op meer gastgezinnen die kittens thuis opvangen.
En verder
2.859 honden werden opgevangen, tegenover 2.386 in 2022, een stijging van bijna 20%.
9.663 katten kwamen in het asiel terecht.
20,9% minder konijnen vingen we op, 2.275 in totaal.
25% steeg het aantal overige dieren, inclusief vogels, van 1.252 in 2022 naar 1.564.
Diervervoer
Jaarlijks redden de dierenambulances van de Dierenbescherming duizenden dieren. Huisdieren zoals honden en katten, maar ook in het wild levende dieren, die mogen aansterken in de wildopvang en daarna worden teruggeplaatst in de natuur. Van huisdieren proberen we de eigenaar te vinden. Lukt dat niet? Dan zoekt het asiel een nieuw thuis voor ze.
Noodhulp aan bijna 100.000 dieren
Bij extreme weersomstandigheden zoals hele hoge of juist lage temperaturen stonden de lijnen roodgloeiend en ook waren er veel meldingen over vogelgriep. Onze dierenambulances kwamen naast de reguliere ritten vaak in actie om te assisteren bij het vervoer van de broodfokhonden naar opvangplekken. Of dat nu een rit van de fokker naar de tijdelijke opslaghouder betrof of een rit van de opslaghouder naar een van onze dierenopvangcentra; ambulances uit heel het land sprongen waar nodig bij. Iets wat enorm veel veerkracht heeft gevraagd van onze medewerkers, maar goed is gelukt. Hierdoor hebben we noodhulp kunnen verlenen aan bijna 100.000 dieren.
‘We weten nooit wat een avond brengt. De ene keer rijd je een groep vechthonden naar een geheim opvangadres, de volgende haal je een kat uit een zes meter diepe schoorsteen.’ - Vincent Breur en Nancy Groeneveld, vrijwilligers dierenambulance
Centrale meldkamer op volle kracht
Het eerste volledige jaar met één centrale meldkamer was een vuurdoop. Toch wisten we de ruim 261.000 inkomende telefoontjes te beantwoorden en waar nodig op te volgen. Er is veel tijd geïnvesteerd in het opleiden van centralisten en het opstellen van protocollen waardoor we melders nog sneller en beter van dienst zijn en dieren kunnen helpen.
En verder
261.238 op volle kracht keer werd de landelijke meldkamer gebeld.
69.696 ritten maakten onze dierenambulances.
23.648 dieren die zij vervoerden waren huis- en gezelschapsdieren.
38.172 in het wild levende dieren werden door onze ambulances opgehaald.
Samen met mensen
We streven naar een diervriendelijke samenleving en iedereen kan daarbij helpen. Door diervriendelijker keuzes te maken in de supermarkt bijvoorbeeld, dieren in nood te helpen, het werk van de Dierenbescherming te steunen en in het wild levende dieren ruimte te bieden en met rust te laten.
Om het welzijn van dieren te verbeteren is de Dierenbescherming afhankelijk van de financiële steun van leden, donateurs, erflaters en zakelijke partners. Zij zorgen voor het grootste deel van onze inkomsten. Daarnaast zijn zij onze ambassadeurs: ze promoten het werk van de Dierenbescherming en zorgen voor slagkracht.
In 2023 hebben we 2.025 nieuwe (online) collectanten geworven. Samen met de ervaren collectanten haalden zij een recordopbrengst op van meer dan een miljoen euro. We ontvingen meer bijdragen uit nalatenschappen en overige giften. Ook is er een recordbedrag opgehaald met crowdfunding.
En verder
ca. 700.000 mensen steunden het werk van de Dierenbescherming financieel, onder wie 150.080 leden en donateurs.
Dankzij hen kunnen we ons blijven inzetten voor het verbeteren van dierenwelzijn en voorkomen van dierenleed.
7.967 collectanten liepen langs de deuren in de week rondom dierendag of collecteerden online.
1.057 collectecoördinatoren maakten van de collecte een groot succes.
€ 1.072.579 werd er ingezameld tijdens de collecteweek voor de dieren.
€ 20.000.000 werd er door erflaters aan ons nagelaten.
Greenchoice legde zonnepanelen op het dak van Dierenopvangcentrum Gouda
Samen met stichtingen, fondsen en bedrijven
De Dierenbescherming heeft zich ten doel gesteld om het welzijn van alle dieren in ons land structureel te verbeteren, maar dat kunnen we natuurlijk niet alleen. Gelukkig mogen we rekenen op de samenwerking met verschillende stichtingen, fondsen en bedrijven.
En verder
In 2023 legde Greenchoice zonnepanelen op het dak van Dierenopvangcentrum Gouda. De energierekening gaat daarmee fors omlaag en het bespaarde geld kan direct worden ingezet voor de verzorging van de asieldieren.
De Dierenbescherming heeft zich ingezet voor stappen op weg naar een Convenant Dierwaardige Veehouderij. Deze overeenkomst moet een weg uitzetten naar het houden van dieren in diergericht ontworpen systemen. Hoe die eruitzien is beschreven door de Raad voor Dieraangelegenheden (RDA). In 2023 hebben we voor alle grote diersectoren meegewerkt aan een plan van aanpak.
Beter Leven keurmerk
In 2023 werd het eerste melkveebedrijf gecertificeerd voor 2 sterren Beter Leven. In de stal van boer Kees Schutte hebben de Jersey- koeien meer ruimte en ze kunnen volop de wei in. Door 10% kruidenrijk grasland is er ruimte voor de weidevogels.
Het Beter Leven keurmerk heeft als doel om via de markt het welzijn van steeds meer dieren die voor de productie en consumptie van vlees, zuivel en eieren worden gehouden te verbeteren.
Het team werkte aan ontwikkeling en onderhoud van dierenwelzijnscriteria en communicatie over het Beter Leven keurmerk naar consumenten. Ook wordt samengewerkt met retailers, zuivelketens en foodservicebedrijven met als doel om het aanbod van diervriendelijker producten met het Beter Leven keurmerk te vergroten en te verbreden naar andere afzetkanalen, waaronder de foodservice.
En verder
138 miljoen dieren hadden in 2023 onder het BLk een betekenisvol beter welzijn dan de regulier gehouden dieren (excl. biologisch).
50% was de stijging van het aantal dieren met een Beter Leven ten opzichte van 2022.
1.888 veehouderijen werkten onder het Beter Leven keurmerk, 8 minder dan het jaar ervoor.
Er zijn 153 kalverbedrijven gestopt met het Beter Leven keurmerk, omdat ze niet konden voldoen aan de aangescherpte criteria.
497 vleeskuikenbedrijven produceerden onder het Beter Leven keurmerk, een stijging van 59%.
745 secundaire bedrijven (verwerkende bedrijven, zoals slachterijen, eierpakstations, verwerkers en retail) hebben het Beter Leven keurmerk.
€ 3,87 miljard was de omzet in 2023 in producten met het Beter Leven keurmerk in supermarkten (excl. Aldi en Lidl en excl. biologisch).
30% was de stijging van de omzet van Beter Leven producten in de supermarkten in 2023 ten opzichte van het jaar ervoor.
Naast de vaste inspectiewerkzaamheden lag de focus van de LID in 2023 op verandering en professionalisering.
Na het behalen van een accreditatie voor ISO 17020 in 2022 heeft de dienst afgelopen jaar een transitie ondergaan om de zelfstandigheid en onafhankelijkheid verder te benadrukken. Niet alleen is de naam van de dienst gewijzigd, ook is er een nieuwe vormgeving, inclusief werktenue en een eigen website.
En verder
In 2023 zijn door de LID in samenwerking met RVO 495 honden in bewaring genomen; in 2022 waren dit er 76. Dit komt vooral door een aantal grote zaken bij hondenfokkers waar de LID heeft gehandhaafd.
Ten opzichte van vorig jaar zijn er veel vogels in bewaring genomen: 786 tegenover 396 in 2022. Het ging hierbij in een aantal gevallen om grote groepen.
Opvallend is dat er in 2023 veel meer meldingen over honden in behandeling zijn genomen dan voorgaande jaren. Het gaat om circa 400 extra dossiers.
Financiële steun van stichtingen, fondsen en bedrijven
Om dieren in ons land een beter leven te geven, moet er veel gedaan en bereikt worden. Meer dan de Dierenbescherming in haar eentje kan bewerkstelligen. Daarom zoeken wij samenwerking met uiteenlopende partners om onze doelstellingen te realiseren.
In 2023 hebben we van zes verschillende vermogensfondsen een totaalbedrag van € 326.534,42 mogen ontvangen voor dertig projecten. Zo hebben we dankzij een bijdrage van Stichting De Weteringse Schans volières van onze Wildopvang in Krommenie vervangen, konden we dankzij meerdere bijdragen van Stichting Het Waardige Dier medische apparatuur aanschaffen voor onze dierenopvangcentra en dankzij een stichting die anoniem wenst te blijven nieuwe verblijven voor pluimvee plaatsen in Dierenbeschermingscentrum Limburg. Daarnaast hebben we van Stichting Jakob Bakker een gift ontvangen van € 556.300 vanwege opheffing van de stichting. De Dierenbescherming was een van de drie begunstigden. We zijn alle vermogensfondsen dankbaar voor hun bijdrage waarmee we onze doelen kunnen bereiken.
Al sinds 1996 ontvangen we jaarlijks een bijdrage van de Nationale Postcode Loterij waarmee we duizenden dieren vervoeren, opvangen en verzorgen, herplaatsen of hun vrijheid teruggeven.
Onze samenwerkingspartner Hills heeft met de Mission Forever Friends-actie opnieuw vele gratis maaltijden gedoneerd aan onze asielen. Daarnaast is Hills Dierenbuddy-partner; dieren uit ons Dierenbuddy-project krijgen dankzij Hills het (dieet)voer dat zij nodig hebben.
De sponsorsamenwerking met Yarrah werd voortgezet in 2023. Yarrah produceert 100% biologische diervoeding, gemaakt van pure ingrediënten.
Meer weten?
We hebben een succesvol jaar achter de rug, waarin hard gewerkt is om onze strategie uit te voeren: 'samen naar een vanzelfsprekend diervriendelijk Nederland’. Meer lezen? Bekijk het volledige jaarverslag
