Grutto’s helpen door vossen te doden?

7 maart 2018

Weidevogels zoals de grutto bescherm je niet door vossen intensief te bejagen, maar door hun leefomgeving te verbeteren. Dat stelt de Dierenbescherming in reactie op een lobby-offensief van de jagersvereniging aan de vooravond van een debat in de Tweede Kamer over natuur in Nederland. Dat het slecht gaat met de grutto erkent de Dierenbescherming, maar het verruimen van de mogelijkheden om vossen te doden is een doekje voor het bloeden.

Dr. Femmie Smit, faunadeskundige bij de Dierenbescherming, stelt dat de door jagers voorgestelde aanpak om de Grutto te beschermen weliswaar logisch lijkt en voor de politiek makkelijk realiseerbaar, maar geen structurele oplossing is die bijdraagt aan het herstel van de Grutto-stand. “Schiet je de vos, dan kan je wachten op een roofdier dat de weidevogel snel zal ontdekken als heerlijke prooi. En dan? Gaan we dan massaal die reiger of egel vervolgen? Wat ons betreft niet”, zegt Smit. “Weidevogels zijn mooi, slim maar ook best wel eens agressief. Zeker als zij in grote groepen samen kunnen broeden, zijn zij goed in staat om roofdieren te weren of de druk te doorstaan doordat er meer jongen groot worden dan opgegeten. Dit kan enkel als je de omgeving waarin zij broeden aanpast aan hun behoeften. Doe je dat op zeer grote schaal, dan is het bejagen van de vos, of ander roofdier, helemaal niet nodig”.


Heilige melkkoe

Maar wat moet er dan wel gebeuren? Volgens de Dierenbescherming en veel andere natuurorganisaties is het échte probleem de wijze waarop ons land is ingericht voor de melkveehouderij. De heilige melkkoe zorgt voor steeds meer problemen en het verdwijnen van de weidevogels is er één van. Net als het mestoverschot, fraude met kalveren en de grootschalige mestkalverindustrie die Nederland rijk is.

“Neem maatregelen die het agrarisch gebied weer gezond en divers in planten en dieren maken. Zorg voor kruidenrijke graslanden waar maaien tot ver in het voorjaar is uitgesteld, waterstanden hoog zijn en bemesting minimaal plaatsvindt. Voer dit structureel door op al het grasland dat nu ingezet wordt voor onze melkkoeien en niet slechts op een paar duizend hectare in elke provincie. Complex misschien, maar mogelijk met ondersteuning op het gebied van onderzoek en nog meer stimuleringssubsidies vanuit de overheid, en de enige manier om weidevogels duurzaam terug te krijgen”, aldus Femmie Smit.


Lichtbakken

De jagersvereniging schermt er richting politiek mee dat veel ‘natuurorganisaties’ aan hun kant staan. Die kant bestaat vooral uit het verruimen van de mogelijkheden om de vos effectiever te bejagen. Bijvoorbeeld door ook ’s nachts te jagen met lichtbakken die het dier verblinden. Waarheid is dat ook deze organisaties veel genuanceerder zijn dan de jagers doen voorkomen. “De redding van weidevogels ligt in het herstel van het landschap. Dáár moet de aandacht op gericht zijn. Laten we daar met alle betrokkenen voor blijven knokken. Met boeren, burgers, onderzoekers en jagers, maar zonder wild-west-praktijken”, schrijft ook Natuurmonumenten.

De Dierenbescherming geeft de Tweede Kamer ook het advies mee om de vos van de zogeheten landelijke vrijstellingslijst te halen – de jacht op de dieren is dan niet meer vrij - en de provincies, die natuurbeheer al onder hun hoede hebben, de zeggenschap over het beheer van de vos te geven. Dan kan een provincie namelijk besluiten om de jacht op de vos juist te sluiten als sprake is van overlast door bijvoorbeeld ganzen. Waar vossen leven, zijn namelijk minder of geen ganzen. Nu worden ganzen massaal bestreden. Als dan ook nog eens kruidenrijk grasland wordt ingezaaid, blijft de gans weg en komt de grutto terug. “Twee vliegen in één klap”!, besluit Femmie Smit.