Experiment met damherten: Amsterdam heeft durf nodig

Femmie Smit Door Femmie Smit Programmamanager In het Wild Levende Dieren 13 augustus 2015

De gemeente Amsterdam heeft wat mij betreft binnenkort de gelegenheid om samen met de Dierenbescherming en haar achterban een uniek experiment aan te gaan: het creëren – of eigenlijk in stand houden – van een stukje échte natuur van pakweg tien bij drie kilometer: de Amsterdamse Waterleidingduinen. Net als in de Oostvaardersplassen bij Lelystad kan hier de natuur nog z'n gang gaan. Als het aan de gemeente Amsterdam ligt stopt dit echter snel. Maar liefst 2.400 damherten zouden moeten worden doodgeschoten. Doodzonde!

Voor het experiment is durf nodig, want er zal veel discussie ontstaan, net als rond de dieren in de Oostvaardersplassen. Er zullen dieren sterven, geboren worden, planten zullen verdwijnen en er zullen nieuwe soorten komen. Moeder Natuur gaat dat allemaal regelen, zolang de mens maar zorgt voor voldoende rust en ruimte. Verder kan hij daar met z'n bemoeizuchtige vingers grotendeels gewoon van afblijven. Zie hier de kern van het experiment. Dat ervan afblijven is moeilijk, maar wel noodzakelijk als je échte natuur wilt. Moeilijk, omdat je dan als natuurliefhebber geconfronteerd zult worden met dingen die je misschien niet wilt. Omdat ze wreed zijn, niet mooi of anders dan je je had voorgesteld. Of anders dan verwoord in lijvige rapporten met heuse 'natuurdoelstellingen'. Overigens iets wat de natuur in mijn ogen in essentie helemaal niet nodig heeft: beleidsmensen die vanachter hun beeldscherm bedenken welke plantjes en dieren in welk biotoop op welke plek moeten voorkomen.


Natuurschade door teveel damherten? 

Al bijna twintig jaar worstelen Amsterdamse politici met de vraag of er eigenlijk niet teveel damherten in het gebied van de Amsterdamse Waterleidingduinen leven. Vele argumenten zijn de revue gepasseerd om de gemeente te bewegen om over te gaan tot afschot. Het waren exoten, ze zorgden voor overlast voor verkeer, omwonenden en boeren. En al die tijd wisten dier- en natuurliefhebbers deze argumenten te weerleggen. Maar nu lijkt de felbegeerde 'beheerjachtconstructie' er dan toch te komen. Het volgende argument heeft zich namelijk al weer aangediend: natuurschade. Bepaalde plantjes dreigen te verdwijnen en daarmee ook weer bepaalde beestjes. En de gemeente Amsterdam lijkt daar gevoelig voor.

Want zo hadden ze het daar niet bedoeld! Men wil díe plantjes en díe insecten! Biodiversiteit is van groot belang! En daarmee lijkt het doden van zo’n 2.400 gezonde damherten een feit. In dat kader, zo heb ik begrepen, is het zo dat binnenkort een heuse delegatie politici een excursie gaat doen om met eigen ogen te zien welke plantjes zijn verdwenen. Dat wordt nog lastig, dacht ik toen ik het las. Als een plantje er niet meer staat, is het er dus niet meer…

Natuurexperiment: de Dierenbescherming durft

Als de heren en dames politici zich een beetje zouden willen verdiepen in de materie zullen ze zien dat ze écht op het verkeerde spoor zitten. Biodiversiteit is natuurlijk prima, maar houd er rekening mee dat er keer op keer publicaties verschijnen waaruit blijkt dat de natuur niet te sturen is. Natuur is dynamisch, niet statisch. Ze is niet te vangen in bepaalde 'habitatdoeltypes' en soorten en is al helemaal niet voorspelbaar. Laatst las ik nog dat Han Olff, bioloog aan de Rijksuniversiteit Groningen, verrast was door de hoge biodiversiteit in de intensief begraasde Oostvaardersplassen. En ik kan zo een trits biologen noemen die zich verbazen over de starheid van het Nederlandse natuurbeleid.

Juist de effecten van de hoge dichtheden damherten in de Amsterdamse Waterleidingduinen op de biodiversiteit zullen, mits we ze de kans geven, de biologen en beleidsmakers doen opkijken. Ja, ongetwijfeld zijn er straks minder nectarplantjes, vlinders en bijen, maar juist veel meer mier-, kever-, sprinkhaan- en spinnensoorten komen daarvoor terug. Of is dat geen natuur?

Nogmaals, er is durf nodig om dit 'natuurexperiment' aan te gaan. De Dierenbescherming durft. Wij zijn overtuigd dat de natuur prima in staat is om bij zeer weinig menselijk ingrijpen te functioneren. Je krijgt wat je krijgt. Veel herten, minder planten, andere planten, andere dieren. En natuurlijk kun je dieren, als ze onnodig lijden door bijvoorbeeld voedselgebrek, desnoods doodschieten. Om erger te voorkomen. Maar bij het doden van gezonde dieren trekken wij een grens. Dat slaat echt helemaal nergens op en helpt ook niet. Elk hert dat wordt afgeschoten laat een leegte achter die weer wordt opgevuld door een nieuw hert. Let maar op, als er ruimte en voedsel is worden er dan zelfs meer tweelingen geboren. Als we de plantenliefhebbers hun zin geven dan gebeurt er dit: jaar in jaar uit heel veel herten doodschieten. En dat wil niemand. Mag ik hopen…

Zeg NEE tegen afschot damherten

Rest maar één ding: teken onze petitie en geef die Amsterdammers dat steuntje in de rug. Dan durven ze vast wel straks!