Schildpadden in de natuur

Schildpadden behoren tot de zogenaamde invasieve exoten. Dat zijn dieren die hier oorspronkelijk niet in de natuur voorkwamen maar die door import van mensen hier wel regelmatig voorkomen. Je kunt de bekende waterschildpadden gewoon in een speciaalzaak kopen. 

Wat veel mensen niet weten is dat deze dieren wel 40 jaar of ouder worden en ook nog eens behoorlijk groot kunnen worden. Helaas komt het regelmatig voor dat de dieren in de Nederlandse natuur (bij een vijver of plas) worden losgelaten. En hoewel dat niet hun natuurlijke habitat is, hebben de dieren zich door de jaren heen aangepast zodat ze daar kunnen overleven. Een plek dus in de vrije natuur, waar ze verder leven maar zich niet kunnen voortplanten want daarvoor is het te koud.


Uitheemse dieren of exoten
De schildpad behoort tot de zogenaamde uitheemse dieren ook wel exoten genoemd, dieren die van origine niet in Nederland voorkomen maar door toedoen van mensen hier wel voorkomen. Exoten kun je verder onderverdelen in uitheemse of invasieve uitheemse diersoorten. Waarbij de uitheemse diersoorten niet in ons land voorkomen maar wel als huisdier gehouden mogen worden.

Voorbeelden hiervan zijn parkieten en exotische slangen. De dieren die tot een invasieve uitheemse diersoort behoren mogen niet meer als huisdier gehouden worden omdat ze mogelijk zorgen voor schade aan de natuur of vormen een gevaar voor inheemse dieren. Denk bijvoorbeeld aan roodwangschildpadden.

Wat kun je doen als je een schildpad vindt?

Onze Dierenambulance wordt jaarlijks wel meer dan 200 keer gebeld over een gevonden schildpad. De wetgeving voor het ophalen van deze dieren is aan strikte regels gebonden, die door het RVO en LNV zijn opgesteld. Wanneer onze dierenambulance wel of niet komt om het dier op te halen is afhankelijk van het soort schildpad, de (medische) staat van het dier en plek waar het dier is aangetroffen. De meldkamer van de dierenambulance zal vragen om te omschrijven hoe het dier eraan toe is waarna aangegeven wordt of er hulp geboden moet worden.

Als je een schildpad ziet, zorg er dan voor dat het dier niet aanraakt of oppakt. Schildpadden kunnen namelijk flink bijten!

Pas op!De bijtschildpad kan, zoals de naam al zegt, flink bijten


Beschermde dieren
Particulieren die een landschildpad hebben, beschikken over documenten waaruit blijkt dat ze het dier mogen houden tot hij overlijdt maar het is niet toegestaan er mee te fokken. 

Omdat bepaalde soorten schildpadden beschermde diersoort zijn mogen deze dieren alleen gehouden worden als je over de juiste papieren beschikt. Dat geldt ook voor specialistische dierenopvangen die zich ontfermen over gevonden schildpadden. De regels voor het mogen houden zijn opgesteld door het RVO en het Ministerie van Landbouw (LNV).

 

Komt de dierenambulance een gevonden schildpad halen?

In de meeste gevallen waarin er een melding bij ons binnenkomt van een gevonden schildpad betreft het een gezonde (water)schildpad. Ons advies is dan om het dier te laten zitten omdat het in staat is om in onze natuur in vrijheid te overleven. Alleen als het dier gewond, ziek, overleden of tot de landschildpadden soorten behoort, komt onze dierenambulance om het dier op te halen. Zie ook het stroomschema (pdf) dat wij hanteren in onze meldkamer. 

Voor de opvang van schildpadden werken wij samen met een aantal gespecialiseerde opvangen. Dat zijn Carnivora in Limburg en Stichting Vrienden van MeerZoo in Almere. Deze opvangen beschikken over de door RVO vastgestelde vergunningen voor het opvangen van deze invasieve uitheemse dieren.


Water- of landschildpad?

De bekendere waterschildpad kent soorten die verboden zijn te houden, vanwege de status beschermde diersoort, en gehouden soorten. Omdat elke schildpad zijn eigen unieke uiterlijke kenmerken heeft, kun je hieronder zien welke soorten er in Nederland voor kunnen komen.

Hieronder laten we de meest voorkomende zien, maar voor alle schildpadden geldt: pak ze niet op want ze kunnen gevaarlijk bijten!